Tuesday, June 28, 2022

पोखरीमाथि बलात्कार

 पोखरीमाथि बलात्कार


प्रशान्त महासागर

पोखरी हाम्रो सभ्यता हो । मानवीय अस्तु विसर्जनको पवित्र तीर्थ हो । त्यहाँ धर्म हुन्छ आस्था हुन्छ । बाउबाजेले त्यसको पहिचान राख्नुपर्छ बताएको हुन्छ । तर अफसोचको कुरा जीवनमा आस्थाभन्दा ठूलो स्वार्थ हुन्छ सिक्दै गएछ । एकातिर पहिचान र सभ्यता चाहिन्छ चिच्याएको बेला त्यही मासेर मेरो हित केही गर्न पाए मलाई सुविधा हुन्छ कि... या त्यसको भोगचलनले म अलि सम्पन्न हुन्छु कि...कमजोरी मनस्थितिको कमजोर हासिल सोच यतिमा सिमित हुन गएको छ । जस्को प्रतिफल भनेको सबै क्षेत्रमा राजनीति भ्रष्ट भई प्रवेश गर्न पाएको छ । समाजलाई समृद्धितिर उन्मुख बनाउने नारा दिएर बिमुख हुनु नै हाम्रो कर्तव्य र दायित्व हुन् महसुस त्यसरी गर्न थालेका छन् । “आफु भलो त जगत भलो” जस्ता कुबिचारले सहजै जीवन पाउने हुनाले मनुष्य सामाजिक प्राणी जस्तो महसुस गरिए तापनि ऊ आफु भ्रष्ट नै हुँ भन्न रुचाएको स्पष्ट मनन गर्न सकिन्छ । अतः आफ्नो स्वार्थलाई कर्तव्य र दायित्वको रुपमा ग्रहण नगर्न म अपिल गर्न चाहन्छु । अहम् क्रोध जस्तो जीवन विरोधी भावनालाई सकभर आफुबाट टाढा राख्ने प्रण गर्न हुन पनि अनुरोध गर्दछु । र सोही अनुरोध अनुरुप आज फेरि एकपटक पोखरीकै कुरा गर्न खोज्दैछु । 

कीर्तिपुर(०३ खाःसीबजार अवस्थित मभिं पोखरी जस्को इज्जत राज्यले लुटे । राज्य अर्थात स्थानीय सरकार, कीर्तिपुर(०३ को सरकार जस्ले पुनः निर्माणको कार्यलाई अगाडि बढाए उपभोक्ता समिति मार्फत जुन आफै अबैधानिक थिए । गठन प्रक्रिया गलत थियो ।

त्यसलाई सही भनिईयो । नक्सा वा डिजाइन खैं भन्दा फ्लेस प्रिन्ट देखाउँछ । कस्तो बन्ने हो जस्ता अनेक जन(आवाज आकांक्षालाई लत्याएर पुनः निर्माणको नाउँ दिई निर्माण गरिएको ढाँचामा प्रस्तुति दिए जबकि पुनः निर्माणको अर्थ स्वरुप वा आकारै बदल्ने हुने थिएन् यो जस्लाई सोधे पनि हुन्छ । अर्को सम्झौतामा उल्लेख भए बमोजिम ऐतिहासिक धरोहरको संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्नेछ भनिएको छ तर ठीक विपरित आफुलाई जस्तो मन लाग्यो त्यस्तै आकार दिने काम मात्र भए । पुनः निर्माण मभिं पोखरी कतैबाट गरिएको देखिदैन् । मृत्यु संस्कारसँग आबद्ध पोखरीलाई मन लागी आफुखुशी विना कुनै नापनक्सा सिमाङ्कन उल्लेख गरि अझै भनौं चारकिल्लाको सिफारिस बगेर बन्नु र बनाउनुपर्छ भन्ने कुराहरुले जीवन पाउनु मभिं पोखरीको बलात्कार पछि हत्या नै गरिएको म महसुस गर्दैछु । 

अब हामी सामु लाश मात्र बाँकी छ जस्को प्रयोग कस्ले कसरी गर्ने त्यति मात्र बाँकी छ । र ९० लाख बजेट राखिएको भनेकै सुनियोजित हत्याको लागि राज्यले शक्तिको दूरुपयोग मात्र गरेको हो मैले बुझेको यति नै हो । तिमी यति र मलाई उति जस्तो निर्माण देखिनु आजको युगमा आफै श्रापित पार्नु हो । हुन त हामी धेरै स्वार्थी र आफुखुशी बाँच्ने प्राणी बनी सकेका छौं जस्को कारण आफ्नो, पुण्यको लागि पनि दान नै नगर्ने अनि अरुको लुटेरै खाने मनशायमा छौं । यो हामीले त्याग्नुपर्छ । पिण्डदान गर्ने मान्छे हो । पोखरी पिण्डदान गर्ने ठाउँ हो । यो पनि बुझेरै बाँच्यौं । अतः लागत खर्चले के कति काम गर्ने हो र त्यसले समाजमा कतिको फाइदा पु¥याउँछ यो पनि हामी बुझ्नुपर्छ । जीवनमा हामीलाई हाम्रो पूर्खा जन्म दिए लगत्तै संस्कार अनि पहिचान र सभ्यता सिकाए आज त्यसकै हत्या वा चिरहरण गर्नुपर्छ हामीले कुन अर्थमा सिक्यौं मर्नु अघि शायद एकचोटि याद गर्ने हो ? मरेर के लान्छौं फुर्ति के को ? यो पनि बुझौं । अन्तमा, आज पोखरी पुनः निर्माण नभईकन निर्माण भएको छ । यो निर्माणको जिम्मा या भनौं श्रेय निवर्तमान कीर्तिपुर(०३ पदाधिकारी लगायत उपभोक्ता समितिका पदाधिकारीहरुको हुनजान्छ । यसमा हाम्रो पितापूर्खाका योगदान छैन् । खाल्डो बनाएको त्यसमा समय परिस्थिति माटो पुरिईयो । फेरि खनिईयो । प्रकृति रोए वा उसले मुते त्यो पानी भयो । खाल्डोमा जम्मा भो । 

कसैले त्यसको फाईदा लिए, माछा पाले । बिक्रि गरे मुनाफा कमाए भने कसैलाई लाग्यो कि यत्रो किन चाहियो । अलि अलि छाँटकाँट गरौं बजेट छ कार्यकर्ता पालौं । राजनैतिक सोच बनाए । फाईदा र मुनाफामा टेकेको खुट्टाले हिड्न सिकेको बाटो हिडे । तर जवाफदेहिता हुनुपर्छ वा पर्दैन् मान्छे भएको नाताले यो किन बिर्से ? पोखरी निर्माण थियो वा पुनः निर्माण त्यसमा बहस किन भएन् ? पोखरी पूर्खा यसमा कसैको चासो किन गएन् ?  कि सबैले पूर्खा मासेर, लुटेर आफ्नो जिविका चलाई रहेकै हो त ? आफ्नो आस्थामाथि अस्मितामाथि धावा बोलिएको, सभ्यता र संस्कार मासिएको पहिचान मेटाईएको किन आज कसैलाई टाउको दुखाईको विषय बनेन् ? किन मान्छे परिजिवि बन्न रमाउँछन् ? के सत्ता र शक्ति दूरुपयोग गर्नै पर्ने बाध्यता हाम्रो हो नै ? यी प्रश्नका जवाफहरु आज हामीलाई चाहिन्छ नै । र यो कुनै व्यक्तिगत प्रश्न होईन् । सभ्यतामाथि धावा बोल्नु भएन् ।


Friday, June 17, 2022

पब्लिक शौचालय अपरिहार्यता वा बाध्यता

 पब्लिक शौचालय अपरिहार्यता वा बाध्यता



—सचिन्द्र श्रेष्ठ

      काठमाडौं महानगरका रेस्टुरेन्टहरुमा आमजनताले निःशुल्क प्रयोग गर्न पाउने प्रस्ताव मेयर बालेन्द्र साहले धारणा राखेसँगै उनले केही चेन रेस्टुरेन्टहरु सँगको सहकार्यमा फ्री शौचालय संचालन हुनुले सबैलाई फाइदा पुगेको देख्न सकिन्छ । हुन त निःशुल्क वा सशुल्क लिएर चर्पि निर्माण गरे पनि राजधानीमा सहज शौचालय कही कतै भएको पाईदैन । केहि निश्चित एरियामा सिमित रहनुले आम मानिसलाई सहज पहुँच नहुदा अधिकांश समस्यामा परेका छन । सार्वजनिक शौचालय नहुँदा बाटोमा हिडिरहेको मानिस दिसा पिसाबका लागि जाने ठाउँनै हुँदैन ।

   चर्पि प्रयोग गर्न रेस्टुरेंटमा बसेर तातो चिसो पिउनु पर्ने अवस्थाबाट हरकोही नभोगेको कोही नहोला । मेयर बालेन्द्र साहको यो निर्णयसँगै सबैले तारीफ गरेका छन त अन्य केहि सहरमा समेत त्यसको सिको गर्न थालेका छन । यसो भनी रहदा अहिले पर्बत कुस्मा पनि आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको घुईचो लाग्ने गरेको छ । टाढा टाढाबाट आउने आन्तरिक पर्यटक पनि कुस्मा बजार घुम्न आऊदा सहज शौचालय नहुदा बाध्यताले कुनै रेस्टुरेन्ट र होटल भित्र पसेर केहि खानु पर्ने अवस्था छ ।

       विदेशका देशहरुले आफ्ना जनता र घुम्न आउने पर्यटकहरुको सुविधाका लागि ठाउँ ठाउँमा सार्बजनिक शौचालय, पुस्तकालय, रेस्टुरेन्टसमेत निर्माण गरिदिने गर्दछन । यस्ता शौचालयको व्यवस्थापन गर्ने छुट्टै व्यवस्था गरिएको हुन्छ र त्यहाँ सबै ब्यबस्थित भएको पाईन्छ । मानिस सुन्दर हुनका लागि छालाको महत्वपूर्ण भूमिका हुने भए पनि यसले मात्र पूर्ण हुँदैन । अनुहारको बनावट, कपाल, नङ, शरीरको संरचना र उसको बानी व्यहोराको पनि उतिकै महत्व हुन्छ । हाम्रो समाजमा गोरो छालालाई राम्रो मानने गर्छौ तर गोरो हुनु नै समग्रमा राम्रोपन पक्कै होइन । खासगरी अफ्रिकनहरु काला हुन्छन् र कालो छालामा नै मिलेको अनुहार, मुख, आँखा, नाक, कपाल, दाँत, नङ, शरीरको संरचना आदिको कारण सुन्दर देखिएका हुन्छन् । यसले समग्र बुझाउने भनेको उही बाहिरी आवरण राम्रो देखियता पनि भित्री आवरण पनि त्यतिकै सफा हुनु त्यसको सुंदरता हो ।

     बास्तबमा भन्ने हो भने यो सरसफाइसँग पनि जोडिएर आउने बिषय हो भन्ने लाग्छ । कुस्मा बजार अहिले पर्यटकको आगमन बढे पनि स शुल्क शौचालय कही भेटीदैन, सरकारी कार्यालयमा रहेका सेवाग्राहीले प्रयोग गर्ने चर्पि आफैमा चर्पिजस्तो देखिदैन फोहोरको डुंगरनै थुप्रिएको भान हुन्छ । बजारको बसपार्कमा रहेका शौचालय जादा पाइंट माथि उचालेर हिड्नु पर्ने साथै दिसा लागेको खण्डमा प्रयाप्त पानीको ब्यबस्था छैन । अत्यन्त दुर्गन्धित र फोहोर रहेका छन् । भुँइमा दिसापिसाब जताततै भएका शौचालय प्रयोग गर्न सर्वसाधारण बाध्य छन् । दुर्गन्धले शौचालय वरपरका क्षेत्रमा पनि हिँडीसक्नु छैन । अरु साबुन, पानी, बिजुली बत्ती, टिश्यू पेपरको त कुरै छाडौ ।सशुल्क भने पनि त्यहाँ कही सुबिधा देखिएको कही पाइदैन यो आम कुस्मा बजार मात्र नहोला । 

लामो दुरीको यातायातमा जहाँ पनि यही हालत देख्न सकिन्छ । यसलाई हेर्ने कोही केहि निकाय पनि छैन । कुस्मा पहिले भन्दा धेरै बिकसित र धेरै पूर्वाधारका संरचना बढे पनि सामान्य निशुल्क र सशुल्क सार्बजनिक शौचालय निर्माण हुन सकेको छैन । न त स्थानीय तहले यसको आवश्यकता ठान्यो न त कोही संघ सस्था नै ! कमसेकम कोही ब्यक्ति बिशेष पनि सशुल्क लिएर बजार क्षेत्रमा एउटा सार्बजनिक शौचालय चाहिन्छ भनेर कोही अघि सरेको पाइदैन । कुस्मा घुम्न आउने अधिकांशमा महिलाहरु बढी पीडित भएको देखिन्छ । उनीहरुलाई पुरुष जस्तो सहज हुदैन । लामो दुरी प्रयोग गर्दा पनि पुरुष सहज शौच गर्न सक्छ भने महिलालाई धेरै कुरा ध्यान दिनु पर्ने हुन्छ ।

      सार्बजनिक शौचालयमा पनि पुरुषभन्दा महिलालाई गाह्रो हुने गर्छ । पानीको बढी प्रयोग हुने गर्छ भने उनीहरुको मानसिकतामा पनि बढी सफासुघर मन पराउने खालका हुन्छन यसकारण पनि शौचालय अत्यंत सम्बेदंसिल र महिला प्रति थप चनाखो हुने गर्छ । खुला दिसा मुक्त घोषणा गरे पनि त्यों घोषणामा मात्र सिमित छ । केहि फरक पार्न सकेको छैन, घोषणा गर्नका लागि घोषणा गरेको प्रष्ठ छ । 

कुस्मा नगरपालिकाले चाहेको खण्डमा देशकै नमुना सार्वजनिक शौचालय तथा पुस्तकालय निर्माण गर्ने खालको दूरगामी सोच सोच्न सक्ने हिम्मत अन्य संघ सस्था, ब्यक्ति बिशेषले गर्न सके एउटा धर्मनै हुने थियो । 

दिसा पिसाबसँगै पुस्तकालय खोल्नुले मानिसलाई पढने बानीको बिकास गराउने र सचेत हुन बोध गराउँदछ । सःशुल्क लिएर शौचालय निर्माण गरे पनि त्यसको सही ब्यस्थापन गर्न सकियो भने यसले सकारात्मक सन्देश दिने गर्दछ ।

      अन्त्यमा मेयर बालेन्द्र साहको प्रस्ताबले अन्य सहरी क्षेत्रमा नीतिगत व्यवस्था गरेर सार्बजनिक शौचालय, रेस्टुरेन्ट होस् या बसपार्क क्षेत्र होस् सबै मुख्य स्थानमा शौचालय निर्माण गर्न सकियो भने बातावरण संरक्षण, पूर्ण सरसफाई बातावरण मैत्री दुर्गंध रहित समाज र सफा सहर निर्माणमा आम मानिसहरुलाई सहज हुने थियो त्यसैले बेलैमा ध्यान दिनु आवश्यक छ ।





Thursday, June 16, 2022

उज्यालो भविष्य निर्माण— उतम शाक्य, क्वहिटी, काठमाडौं

 उज्यालो भविष्य निर्माण— उतम शाक्य, क्वहिटी, काठमाडौं



तिमी आँत म पुरा गर्छु भन्ने बाक्यांस उखान मात्र नभइ यथार्थ उदाहरणीय सावित भएको छ । नव प्रतिभा अभिनेता उतम शाक्य संगको छोटो संवाद —प्रस्तोता ः पवन जोशी

१.उतम जी के गर्दै हुनुहुन्छ ?

—नशा भनेको विभिन्न विधामा लाग्ने रहेछ । मान्छेहरु भन्छन सानै देखिन लागेको वानी कहां छोडन सक्छ र तर मलाई यो अवस्थामा गायन र अभिनयको नशा चढेको छ । मैले एउटा गीत छ ल्यासे जुयावलमा नायीका उज्जला शाक्य र अभिनेत्री रुक्साना महर्जन संग पहिलो प्रमुख भुमिकामा अभिनय गरें त्यो समय देखिन गाउने र अभिनय गरौं गरौं जस्तो लाग्यो ।

२.त्यो जस्तै तपाईको स्वाभाविक गीत कहिले हेर्न पाउने होला ?

—नयां गीत एउटा रेकर्ड भएको छ, “छ हे खः जियःम्ह मिलेजूम्ह पासा” बरिष्ठ गायक भुपेन शाक्य र मैले स्वर दिएको छु । उक्त गीतलाई यथासिघ्र भिजुलाईज गर्ने विचारमा छु । अभिनय मात्र नभई गायन प्रति अभिरुची भएकोहुां यो कदम चालेको हो ।

३.तपाई किन अभिनय गर्नु हुन्छ ?

—आत्मा भित्रको स्वाभाविक अभिनय दर्शकहरुसम्म सन्देश मुलक रुपमा प्रस्तुत गर्ने मेरो लक्ष हो ।

४.अर्थात ?

—“छ ल्यासे जुया वल” जस्तै पारिवारिक कथा वस्तु समेतेर सर्ट मुभी कथानक रुपमा प्रस्तुत गर्छु ।

५.म्युजिक भिडियो निर्माण गरेर आर्थिक उन्नतीत हुँदैन क्यारे ?

—पैसै मात्र संसारत हैन होलानी, जन चेतना प्रवाह पनि एक प्रकारको उन्नती जस्तो लाग्छ । इज्जत पैसा संग तौलिने बस्तु होइन । भाषा, कला संस्कृतिको जगेर्णा पनि हो । यसाई बचाइ राख्नु मानविय कर्म पनि हो ।

६.चलचित्रमा लाग्नेहरुलाई नौटंकी पनि भनिन्छ किन होला ?

—चलचित्रले सिंगो देश निर्माणको लागि कस्तो भूमिका खेलेको छ, कथा वस्तुलाई त्यतिको महत्व दिएर हेर्ने चलनको कमिले गर्दा नौटंकीको संज्ञा दिएको हुनुपर्छ । वास्तवमा चलचित्र मात्र मनोरञ्जन होइन, केलाएर हेर्नु भए समाजमा रहेका विकृती विसंगती निर्मुलगर्ने उपायहरु प्रसस्त पाउनु हुनेछ ।

७.छोरा र छोरीमा विभेद गर्नेहरुलाई के भन्नु हुन्छ ?

—दुवै आफ्नै सन्तान हो भन्ने भावना हुनु पर्छ । जव छोराहरुले घरबाट निकालेर छोरीको घरमा वस्न बाध्य हुन्छ तव थाहा हुन्छ छोरा र छारीमा विभेद गर्नु महापाप हो भनेर ।

८.मानवीय जीवनलाई कसरी हेर्नु हुन्छ ?

—आफ्नो लागि मात्र हैन अरुको भलाई गर्न सक्यौं भने सार्थक जीवन संगै उज्यालो भविष्यको निर्माण गर्नु हो । विद्वानहरुको उपदेश सुनेर व्यवहारमा उतार्न सके त्यो जस्तो उत्तम उपाए अरु होलाजस्तो मलाई लाग्दैन ।

९.अन्तमा ?

—कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक पत्रिका मार्फत मनका कुरा व्यक्त गर्ने मौका दिनु भएकोमा हार्दिक नमन ।


Sunday, June 12, 2022

की.न.पा.एमालेका पराजित उम्मेदवार केशरत्न बज्राचार्यसंग एक छिन

 की.न.पा.एमालेका पराजित उम्मेदवार केशरत्न बज्राचार्यसंग एक छिन 



कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक पत्रिकाका लागि कीर्तिपुरमा मेयर पदमा उम्मेदवारी दिएका उम्मेदवाहरुको अन्तवार्ताका लागि तयार गरेका प्रश्नहरु । प्रश्नको उत्तर आउन ढिला भएका कारण, निर्वाचन आचारसंहिताको लागू भएपछि प्रकाशित गर्न नपाएको नेकपा (एमाले)का मेयर उम्मेदवार केशरत्न बज्राचार्यसंगको अन्वर्तार्ता


१) यसपालिको स्थानीय तहको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दिने अन्तिम दिनमा तपाईलाई माथिबाट मेयरको टिकट दिएका कारण कीर्तिपुर एमाले कार्यालयमा ब्यापक असन्तुष्ट पोख्ने काम देखियो, नाराबाजि लगायतका घटना भयो, यो घटना र कीर्तिपुरका एमाले कार्यकर्ताहरुले दिएको आक्रोशलाई तपाई कसरी लिनु हुन्छ ?

—कीर्तिपुर जनताकै आवाजका रुपमा स्थापित भईसकेको कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक पत्रिका मार्फत मेरा विचार र मसँग सम्बन्धित केहि गलत प्रचारलाई निराकरण गर्न जुन माध्यम दिनुभयो । त्यसको लागि धन्यवाद । हाम्रो पार्टी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) कीर्तिपुर नगर कमिति, जिल्ला कमितिले म लगायत निवर्तमान मेयर क.रमेश महर्जन र क.लक्ष्मी कुमार महर्जन गरी तिनजनाको नाम स्थानीय निर्वाचन २०७९ बैशाख ३० गतेको लागि नगर प्रमुखको प्रत्यासीको रुपमा सिफारिस गरेर पठायो । प्रदेश कमितिबाट म केश रत्न बज्राचार्य नगर प्रमुखको उम्मेदवार र क.बिन्दु महर्जनलाई नगर उप प्रमुखको उम्मेदवारको निर्णय भई आयो । प्रश्न यसो सुन्दा बहिरी खुल्ला आँखाले जे देख्यो साँच्चै त्यस्तै मात्र बुझाई राख्ने हो भने एक खालको आक्रोश हुनु स्वाभाविक हो तर वास्तविकता के हो त भन्ने कुरा पार्टी कमिति सम्बन्धित सदस्य कमरेडहरुलाई यथार्थ जानकारी छ । जुन बुझ्न र बुझाउनुमा कमजोरी भयो या गराईयो । जसले गर्दा दुःखद घटना घट्यो या घटाइयो । जुन पार्टी सदस्यहरुलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण शुभचिन्तक, शुभेच्छुक समर्थकहरुमा निराश छाइदियो भने विपक्ष पार्टीहरु स्वाभाविक रुपमा उत्साहित भए जुन हरेक दृष्टिकोणमा अप्रिय छ । उम्मेदवारीकै सम्बन्धमा हामीले बुझ्न र बुझाउनै पर्दछ कि नगर प्रमुखका लागि हाम्रो पार्टीमा ५ जना पार्टी सदस्यहरुले उम्मेदवारी दिनु भएको थियो जसमा एक जना कमरेड छनौट प्रक्रियामै आउनु भएन भने अर्को एक जना कमरेडले उम्मेदवारी फिर्ता लिनु भयो । हामी तीन जना बाँकी रह्यो । क.रमेश महर्जन, क.लक्ष्मी कुमार महर्जन र म केश रत्न बज्राचार्य । पार्टी जिल्ला कमितिको सर्कुलर थियो सकेसम्म नगर कमितिबाट सर्व सहमत भए एक जनाको सिफारिस गरी माथिल्लो कमितिमा पठाउनु नसकेको खण्डमा बढिमा तीनजनाको मात्र सिफारिस गरी पठाउन भनेको थियो । जसमा हामी तिन जना दावेदारहरु मध्य माथिल्लो प्रदेश कमितिबाट जसलाई निर्णय गराएर पठाए पनि पार्टीको निर्णय स्वीकार गर्दै चुनावी मैदानमा सशक्त रुपमा एक जुट भएर जाने भन्ने हामीले लिखित सहमति नै गरेका थियौ । थप के सहमति थियो भने पार्टी कमितिबाट आधिकारीक निर्णय नआएसम्म कसैले पनि होहल्ला, प्रचार प्रसार नगर्ने नगराउने भन्नै थियो तर को कसले कुन कारण अनावश्यक आधारहिन हल्ला गरियो त्यसमा आपूm अनविज्ञ छु ।

२) तपाईले माओवादी, नयाँशक्ति, हुदै एमालेमा अत्यन्तै छिटो छिटो रुपमा पार्टी परिवर्तन गर्नु भयो, विगतमा नयाँ शक्तिको समयमा पनि कीर्तिपुरमा वडा अध्यक्षदेखि प्रदेशमा समेत उम्मेदवार, दुई दुई पटक पराजय भोग्नु भएका तपाईले पहुँचको आधारमा यसपालि कीर्तिपुरमा मेयर पदको टिकट एमालेको तर्फवाट पाउनु भएका कारण एमालेमा लामो समयदेखि योगदान गर्दै आएका ब्यक्तित्वहरु निराश भएका छन् भनिन्छ, यस्तो अवस्थामा कसरी चुनाव जित्नु हुन्छ ?

—पक्कै पनि आपूm कम्युनिष्ट राजनीतिक प्रंशिक्षणबाट माओवादी पार्टीको सदस्य बाटै राजनीतिक यात्रा शुरु गर्दै आएको हो । यसमा कुनै दुईमत छैन । माओवादी पार्टीभित्र विचारको अन्तर संघर्ष हुँदा अब बैकल्पिक शक्तिको आवश्यकता भन्दै डा.बाबुराम भट्टराईले नयाँ बहस शुरु गर्नु भयो जस अनुसार नयाँ शक्ति पार्टी निर्माणमा लागेका पनि हौ र २०७४ सालको स्थानीय चुनावमा नयाँ शक्ति पार्टीलाई चुनाव चिन्ह नपाएकोले संघीय समाजवादी फोरम नेपाल पार्टीको चुनाव चिन्ह मसाल लिई कीर्तिपुर न.पा.वडा नं.१० को वडा अध्यक्षमा चुनाव लडेको थिएँ । आपूm लामो समयदेखि विभिन्न सामाजिक अभियानमा सबैसँग सहकार्य गर्दै आएको हुँदा त्यस चुनावमा जुन जनमत प्राप्त भयो त्यो जनमतको कदर गर्दै सामाजिक उत्तरदायित्व बहन गर्दै राजनीतिक यात्रालाई पनि थप सशक्त रुपमा लान जुन होसला दिनुभयो म सबैमा हार्दिक आभार कृतज्ञता व्यक्त गर्न चाहन्छु । जुन पृष्ठभूमिमा नयाँ शक्ति पार्टीबाटै संघ र प्रदेशको चुनावमा प्रदेश सदस्यको उम्मेदवार भई जनतामाझ पुगेकै थिएँ । जुन चुनावमा आपूm पराजित त भएँ तर आपूmले पाएको त्यो सदभाव, सल्लाह, सुझाव जुन मेरो लागि आगामी राजनीतिक यात्राका सन्दर्भमा मार्ग निर्देशन भयो जसका कारण म गर्व गर्दछु । रह्यो पार्टी छिटो छिटो परिवर्तन गर्नु भयो भन्ने विषय जसको कुनै तुक छैन किनभने देशको राष्ट्रिय राजनीतिक तरलता तपाई हामी सबैलाई चेत नै छ कि राजनीतिक पार्टीहरुको जोड घटाउ, स्थानीय चुनावका लागि एउटा पार्टीसंग गठबन्धन  छ त संघ र प्रदेशको लागि अर्को पार्टीसंग । जुन अवस्थामा माओवादी पार्टीबाट नयाँशक्ति पार्टी जानु भनेको अरु पार्टीमा प्रवेश गर्नु होइन, त्यसबेला हामी बैकल्पिक शक्ति निर्माण अभियानमा माओवादी पार्टी भित्र विचारको बहस गरी नयाँ पार्टी निर्माणमा लागेका हौं । तर आज नयाँ शक्ति पार्टी कहाँ छ र कुन अवस्थामा गठबन्धन गरेर चुनाव लड्दै छन सबैलाई थाहा छ । म अहिले त्यस विषयमा जान चाहन्न तर मैले स्पष्ट गर्न चाहेको विषय कहाँ हो र त भन्दा जुन राष्ट्रिय राजनीतिमा एक खालको तरलता सृजना भयो, त्यस परिस्थितिमा अब नेपालको राजनीतिक कम्युनिष्टहरुको मूल आधार भनेको नेकपा (एमाले) नै हो जसले समग्रमा नेपालको राष्ट्रिय राजनीतिको नेतृत्व गर्दछ । यो एउटा राष्ट्रिय अभियान हो जुन अभियानमा नेकपा (एमाले, माओवादी पार्टी र नयाँ शक्ति पार्टी एकताको घोषणा गरेका पनि थिए तर नयाँ शक्ति पार्टी ४८ घन्टा पनि नबित्दै बाहिरीनु भयो । आज कुन पार्टी कता छ आ–आफ्नो व्याख्या विश्लेषण होला त्यो आ–आफ्नै ठाउँमा होला ।जुन राजनीतिक घटनाक्रममा म आफु समेत नेकपा (एमाले)मा पार्टी एकताको क्रममा भनुं या पार्टी प्रवेश नै भनुं म गर्वका साथ नेकपा (एमाले) भित्र समाहित भएँ यसमा कुनै आश्चर्यको विषय नै छैन, नेकपा (एमाले) विकसीत नेकपा (एमाले) हो जुन नेकपाको निरन्तरता पनि हो जहाँ एकताकोक्रममा जोडिएका नेतृत्वहरु पनि छन् । नयाँ नेतृत्वको विकास, नेतृत्वहरुको बुद्धि विकास र परिस्थितिको आवश्यकता हो भन्ने आधारबाट बुझ्नु पर्दछ । केही सामन्ती सोच भएका र सिमित क्षेत्र भित्र राखेर आफ्नो प्रभुत्व जमाउन खोज्ने बाहेक आम व्यक्तिहरु साथ सहयोग समर्थन रहेको छ जुन भ्रम छ त्यो हत्छ भन्ने विश्वास लिएको छु । सबैसंगको सहकार्य, सहयोग सदभावलाई उच्च सम्मान गर्दै जाने भएकोले हामीलाई जनताको सेवा गर्ने मौका दिनु हुन्छ र सबैको साथ समर्थनमा हामी जित्छौं भन्ने विश्वास छ ।

३) कीर्तिपुरका निर्वतमान मेयरले समुदायका कामहरु धेरै गरे, सम्पदा पुनः निर्माणदेखि स्थानीय पाठ्यक्रम स्थानीय मातृभाषामा पठन पाठन, सांस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र घोषणा समेत गरि कानुन समेत बनाउने काम गरे । यो काम कतै एमालेको लाईन भन्दा भिन्न भएकै कारणले निर्वतमान मेयर आकांक्षि हुदाहुदै उहाँलाई टिकट नदिइकन तपाईलाई दिने काम पार्टीले गर्नु कीर्तिपुरवासीको भवनाको विपरित छ भन्नेहरु पनि छन, यसलाई तपाई कसरी लिनु हुन्छ ?

—हाम्रा निवर्तमान मेयर रमेश महर्जनज्यूको नेतृत्वमा रहेको कीर्तिपुर नगरपालिका स्थानीय सरकारले कीर्तिपुरलाई ऐतिहासिक, धार्मिक, पुरातात्वीक, सांस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र घोषणा गरी यसका केह िपूर्वाधार समेत निर्माण गरी कीर्तिपुरको पहिचानलाई संस्थागत गर्ने निती निर्माण पनि भइसकेको हुँदा त्यसलाई थप व्यवस्थित गरी समृद्ध कीर्तिपुर बनाउने उद्देश्यले नै नेतृत्वको व्यवस्थापन समेतलाई मध्यनजर गरी उम्मेदवारी छनौटमा पार्टी गम्भीर भएको महसुस गर्न सक्छौं, यसमा हामी सबै उत्साहित नै छौं, केही सिमित व्यक्ति जो आफ्नो प्रभुत्व जमाउन चाहन्छ, आफ्नो सिमित घेरा भित्र राख्नु पर्दछ भन्ने संकिर्ण सोच राख्दछ । त्यस्ता केहि व्यक्ति आक्रोस हुनु स्वाभाविक नै हो । जुन त्यो क्षणिक हुन्छ र उहाँहरु पनि ढिलो चाँडो हामीलाई साथ दिनु हुनेछ भन्ने विश्वास लिएको छु । सिमित व्यक्तिका कारणलाई देखाएर आम कीर्तिपुरवासीलाई दोष देखाउने दुश्प्रयास गर्नु हुँदैन । कीर्तिपुरवासी तपाई हामी सबैको भावनालाई कदर गर्नै पर्दछ ।

४) कीर्तिपुरका कार्यकर्ताहरुको भवाना अनुसार नभई तपाईलाई पुहँचका आधारमा टिकट दिएका कारणले कीर्तिपुरमा एमालेकै पुराना नेता कार्यकर्ताहरुले अन्तरघाट गर्दैछ भन्ने चर्चा छ, यसलाई तपाई के भन्नु हुन्छ ?

—पहुँचको आधारमा मात्र टिकट दियो भन्ने भ्रम हटाउनु पर्दछ, मैले अघि नै भनिसकें, सिफारिस तल नगर कमिटिदेखि नै भई गएको हो । तहगत निर्णय भई आएको हो त्यसैले अन्तरघाट हुन्छ भन्ने लाग्दैन, बाहिर विभिन्न हल्ला सुन्छु पनि तर म त्यसका विश्वास गर्दिन, पार्टी सबैको हो हामी सबै जिम्मेवार हुनु पर्दछ यसमा कसैको दुई मत छैन र हाम्रो निर्वाचन परिचालन समितिको संयोजक निवर्तमान मेयर क.रमेश महर्जन आफै हुनुहुन्छ ।

५) नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्रका उम्मेदवारको तुलनामा तपाई अनुभवदेखि राजनीति हरेक दृष्टिकोणले जुनियर देखिन्छ, यस कारणले तपाई अरु उम्मेदवारको तुलनामा लोकप्रिय हुन सकिरहेको छैन भनिन्छ नि तपाईलाई कस्तो लाग्छ ?

—पक्कै पनि जनताले उम्मेदवारहरु बीच सृजनात्मक तुलना गर्नै पर्दछ तर तपाईंको प्रश्न जुनसुकै आधारमा गरेको भए तापनि म अरु पार्टीबाट उम्मेदवार हुन भएका सबैलाई सम्मान नै गर्छु । मेरो आदर पनि छ, त्यसैले लोकप्रिय भन्ने विषयमा कसैको कमीकमजोरीलाई देखाए म लोकप्रिय छु भनि राख्नु मेरो नैतिकताले दिंदैन, केवल यति मात्र मेरो निवेदन छ कि सबैको साथ सहयोग सल्लाह सुझावमा सहकार्य र सहअस्तित्वलाई मनन् गरी कीर्तिपुर सामाजिक मुद्दाहरुमा, विकास निर्माणमा सेवागर्ने मौका पाउँदै आएको छु । मलाई पूर्ण विश्वास छ, सेवागर्ने मौका दिनु हुनेछ ।

६) तपाईको राजनीतिको पृष्ठभृुमि पहिचान, समुदायको अधिकार, आदिवासी अधिकार, भाषा जातिदेखि नेवाः स्वायत्त राज्यको पक्षधर, तर तपाई अहिले पहिचानको आधारमा राज्य पुनर्सरचना गर्ने पक्षमा नभएको, आदिवासी जनजाति लगायत समानतावादी समुदायको विपक्षमा रहेको पार्टी भन्ने गरेको एमालेको उम्मेदवारी बन्नु भएको छ भनिन्छ । यो बेमेल भयो भन्नेहरु छन्, यसलाई तपाई कसरी लिनु हुन्छ ?

—मैले मेरो राजनीतिक पृष्ठभूमि अघि पनि प्रष्ट पारि सकें जस्तो लाग्छ कम्युनिष्ट विचारबाट नै प्रशिक्षित भएर राजनीतिक यात्रा शुरु गरेको हुँ । त्यसभन्दा पहिले नै सामाजिक अभियान आफ्नो जिम्मेवारी निभाउँदै पनि आएको हुँ, त्यसैले समग्र राजनीतिक मुद्दामा आफु सिक्दै आएको छु । ती मुद्दाहरुलाई थप सृजनात्मक रुपमा लैजान अग्रज अनुभवी विज्ञहरुसंग सहकार्य गर्दै पनि छु । ती मुद्दाहरुमा आपूm सचेत पनि छु । नेकपा (एमाले) त्यस्तो पार्टीको रुपमा पाएको छु । जहाँ सबैको समानताको अभिभावकत्व ग्रहण गर्दछ त्यसैले म गर्व गर्छु आज म नेकपा (एमाले) भित्र जनताको कार्यकर्ताको रुपमा छु ।

७) कीर्तिपुरका प्रमुख विषय मध्ये त्रिवि र कीर्तिपुरवासीको सवाल पनि हो । तपाई विगतमा लामो समय सम्म त्रिवि विरुद्धको आन्दोलनमा पनि होमिएका ब्यक्तित्व हुनुहुन्छ, तपाई त्रिविको समस्या कसरी समाधान गर्न चाहानु हुन्छ ?

—त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रि.वि) जुन देशकै केन्द्रिय विश्वविद्यालय हो । हामीले गर्व गर्नु पर्दछ कि कीर्तिपुरको आँगन मै छ । तर दुर्भाग्य कीर्तिपुर र त्रि.वि. विचको त्यो चिसोपना अझै पनि मेटाउन सकेको छैन । कमजोरी कसको त्यो छलफलको विषय बन्छ कि बन्दैन, संघर्ष विभिन्न समूहका नाममा, विभिन्न राजनीतिक दलका नाममा, संधै संस्थाका नाम धेरै संघर्ष भए वार्ता पनि अझ भन्ने हो भने सम्झौता पनि भए त्यसमध्ये एउटा उल्लेखनीय संघर्ष हो नेवाः स्वायत राज्य मंकाः परिषद कीर्तिपुरको आन्दोलनको नेतृत्व तपाई हामीले स्पूmर्तरुपमा गरेका थियौं, अध्यक्ष मण्डलका अध्यक्ष पञ्चलाल महर्जन (नेकपा माओवादी), राममान सिंह (नेपाली कांग्रेस) नजरराम महर्जन तत्कालिन नेकपा एमाले, कृष्णहरि महर्जन (नेपाः पार्टी बाट अध्यक्ष मण्डलका सदस्य थिए भने श्रीकृष्ण ज्यापु महासचिव, म केशरत्न बज्राचार्य सचिवको जिम्मेवारीमा थिएँ । जुन समय त्रि.वि. र कीर्तिपुर विचको त्यो चिसोपनालाई समाधान गर्न मेरो नेतृत्वमा वार्ता टोली गठन गरी वार्ता शुरु पनि गरेका थियौं । घटनाक्रम सबैमा ताजा नै छ यो चुनावी मैदानमा दोष कसैलाई थुपार्न चाहन्न तर यति भन्न चाहन्छु त्रि.वि. र सम्बन्धित पक्ष छिटोभन्दा छिटो समाधान होस भन्ने चाहन्छ, नेतृत्वमा इमान्दारीता र इच्छाशक्ति हुनु प¥यो समाधान हुन्छ ।

८) नेवाः आदिवासीहरुले यसपालि नेवाः अडान पत्र तयार गरेको छ । अडान पत्र तपाईलाई पनि दिएको छ, तपाईको पार्टीलाई पनि दिएको छ । यो अडान पत्रप्रति तपाईको भनाई के छ ?

—नेवाः आदिवासीहरुले जुन अडान पत्र तयार गरेको छ । त्यो जायज छ । त्यो आवश्यकता पनि र धेरै अघिल्लो हाम्रै नेतृत्वको स्थानीय सरकारले संवोधन गरी लागु पनि गरीसकेको अवस्था छ । बाँकी मुद्दाहरुमा पनि तपाई हामी सबै सम्बन्धित पक्षहरुको समेत सक्रिय सहभागीता गराई कार्यान्वयनमा पहल गर्ने छौं ।

९) कीर्तिपुरमा तपाई मेयर पदमा जित्नु भयो भने कीर्तिपुरलाई कस्तो कीर्तिपुर बनाउने तपाईको योजना छ ?

—हामीलाई विश्वास छ, सेवा गर्ने मौका दिनु हुने छ, हामी कीर्तिपुरलाई समग्रमा समृद्ध कीर्तिपुर, सभ्य कीर्तिपुर, सफा सच्छ कीर्तिपुर बनाउने छौं विशेषत शिक्षा(स्वास्थ्य(खेलकुदमा विशेष योजना बनाई योग्यता क्षमता, सोच विकास गरी श्रम र उत्पादनमा जोड दिई रोजगारीको पनि सृजना गर्छौं, कीर्तिपुरलाई पुरातात्विक धार्मिक ऐतिहासिक, सांस्कृतिक पर्यटनको गनतब्य स्थल पनि बनाउँछौ । जस अनुसार हामीले हाम्रो पार्टीको घोषणा पत्रको मुल मर्म र भावनालाई आत्मासाथ गरी कीर्तिपुर विकासका लागि प्रतिवद्धता पत्र सार्वजनिक गरेका छौं ।

Friday, June 10, 2022

प्रतिभाको पहिचान —विनोद मानन्धर, कालिमाटी, काठमाडौं

 प्रतिभाको पहिचान —विनोद मानन्धर, कालिमाटी, काठमाडौं



प्रतिभा प्रस्तुत गर्नलाई नै हो, मन भित्र लुकाइ राख्ने होइन, उदयमान निर्देशक तथा चर्चित गायक विनोद मानन्धर संगको छोटो संवाद — प्रस्तोता ः पवन जोशी

१.के मा व्यष्ट हुनुहुन्छ ?

—आज भोली गीत रेकर्ड गरी म्युजिक भिडियो निर्माणको साथै टेलिचलचित्र पैसै पैसा निर्माणमा हलुका व्यष्ट छु ।

२.यहाँलाई निर्देशन गर्न सहज कि गाउन ?

—दुबै विधामा कर्म गर्दै छु खासै असहज भएको छैन । यहाँहरुको कृपाले अगाडी बढदै छु ।

३.कसको प्रेरणाले तपाई संगीतकला क्षेत्रमा लाग्नु भो ?

—म सानै देखिन गुन गुनाउँछु, जब ठूलो भयो गीत गाउन सक्यो । त्यतिबेला बरिष्ठ संगीतकार सुरेनमान शाक्यज्यूले सुर ताल र रसको ज्ञान दिनु भयो । थप संगीत ज्ञान बरिष्ठ गायक तथा संगीतकार अनिल शाहीज्यूले दिनु भयो त्यो बेला देखिन डबली मात्र हैन स्टुडियो रेकर्डको सुरु भयो । आजसम्म मैले ४० वटा गीत गाउने सौभाग्य पाएँ ।

४.संगीतकला अंगालेर के हासिल गर्नु भयो ?

—आत्म सन्तुष्टीको साथै गायक पहिचान प्राप्त भयो ।

५.गीतको परिभाषा ?

—गीत सामाजीक घटनाक्रमको प्रतिविम्ब हो । भावनात्मक अभिव्यक्त खोज्नु भए यथार्थ झुल्केको पाउनु हुनेछ । यो पनि सन्देश मुलक प्रस्तुति हो, मनोरञ्जन मात्र होइन ।

६.गुरु बन्न सजिलो कि चेला ?

—कल्पनाको सागरमा जती आफै डुृब्न सहज हुन्छ । अरुलाई डुबाउन त्यती सहज छैन । एउटा संवादलाई १० टेक सम्म लिएँ । अभिनय हचुवामा हुँदैन यथार्थ र जिवन्त हुनुपर्छ । 

७.नेवाः आइडल प्रतियोगितालाई कसरी हेर्नु हुन्छ ?

—नव गायक गायीकाहरुलाई प्रतिभा प्रस्तुत गर्ने अवसर हो नेवाः आइडल यसले गायक गायीकाहरुलाई गणतव्य सम्म पु¥याउँछ भन्ने विस्वास लिएको छु ।

८.नव गायक गायिीका हुन चाहनेहरुलाई के भन्नु हुन्छ ?

—रहर र इच्छाले मात्र गाउन सकिंदैन । संगीत शिक्षा विना अधुरो सपना मात्र हुने छ, त्यसैले गाउने चाहना यहांहरुमा छ भने संगीत गुरुहरु संग संगीत ज्ञान प्राप्त गरी कलाक्षेत्रमा लाग्नु भए भविष्य उज्यालो हुने पक्का छ ।

९.अन्तमा ?

—नव वर्ष २०७९ को उपलक्षमा सम्पूर्ण नेपालीहरुको सुस्वास्थ दिर्घायुको मंगलमय शुभकामना साथै कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक परिवार प्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु । जय होस सम्पूर्ण दर्शक तथा कलाकर्मिहरुको


कीर्तिपुरमा नेकपा एमाले किन क्लिन स्वीप भयो ?

 कीर्तिपुरमा नेकपा एमाले किन क्लिन स्वीप भयो ?

नजरराम महर्जन

गत बैशाख ३० गते भएको स्थानीय तहको निर्वाचनको नतिजा धमाधम आइरहेका छन । धेरैजसो ठाउँमा निर्वाचित जन प्रतिनिधिहरुले पदबहाली पनि गरिसकेका छन । यसै सन्दर्भमा काठमाडौं जिल्ला कीर्तिपुरमा पनि जन प्रतिनिधिहरुले कार्यभार सम्हाली सकेका छन । कीर्तिपुरमा लाल किल्ला ढल्यो भन्ने विभिन्न अनलाईन र पत्रिकाहरुमा समाचार आइरहेका छन । कुनै समय कीर्तिपुर लाल किल्ला थियो होला तर अहिले छैन । विगत २०७४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा नेकपा (एमाले) ले कीर्तिपुर नगरपालिकामा मेयर उपमेयरसहित ७ वटा वडा जितेका थिए । 

उही २०७४ सालमा भएको प्रदेश र संघीय चुनावमा नेकपा (एमाले) र नेकपा माओवादी केन्द्रको गठबन्धन हुँदा पनि प्रदेश र संघको सांसद नेपाली कांग्रेसका राजन के.सि र पुकार महर्जनले जितेका थिए । दुईटा पार्टीको गठबन्धन हुँदा पनि नेपाली कांग्रेसलाई हराउन नसकेको ठाउँ कसरी लाल किल्ला हुन्छ ? 

         २०७४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको टिकट वितरणमा जनताको भावनाको कदर नगरिएको कारण झिनो मतमा नेपाली कांग्रेस हारेको थियो । २०७९ सालसम्म आउँदा नेकपा एमाले पार्टीमा धेरै उथल पुथल भैसकेको छ । प्रधानमन्त्री के.पि.ओलिले सांसद विघटन गरी प्रतिगामी कदम चाल्दा त्यसको विरोधमा कीर्तिपुरमा विरोध जुलुसको साथै मशाल जुलुस समेत निकालेका थिए । पछि नेकपा एमालेबाट फुटेर नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टी गठन भयो । कोही एमालेमै रह्यो । एमालेको महाधिवेशन हुँदा दुई गुट छुटियो । नगर अध्यक्षसमेत चुन्न सकिएन । जिल्लाबाट नाम पठाएर राधाकृष्ण बस्नेतलाई नगर अध्यक्ष बनाइयो । जसलाई एक पक्षले स्वीकारेको देखिंदैन । एमाले पार्टी भित्रै कीर्तिपुर नगरपालिकामा पक्ष विपक्ष स्पष्ट रुपमा देखिन थाल्यो ।

पुराना पदाधिकारीहरुलाई दोहो¥याउने विश्वासमा तत्कालिन नगरप्रमुख, उपप्रमुख लगायत सबै जनप्रतिनिधिहरुले बैशाख ८ गते नै सामुहिक राजिनामा दिए । नेकपा एमालेले पुरानालाई नै टिकट दिने भएपछि सबै कार्यकर्ताहरुमा उत्सुकता थियो । 

         तर उम्मेदवार दर्ता गराउन जाने दिन बैशाख १२ गते पुराना मेयर र उपमेयरलाई टिकट नदिइकन नयाँ उम्मेदवार मेयरमा केशरत्न बज्राचार्य र उपमेयरमा बिन्दु महर्जनलाई टिकट दिइयो । त्यस्तै वडा नं.१,२,३ र १० का वडाध्यक्षहरुलाई पुनः टिकट दिइयो । तर वडा नं.६ र ९ का वडाध्यक्षहरुलाई टिकट दिइएन ।

उम्मेदवार दर्ता गराउने दिन बैशाख १२ गते नेकपा एमालेको पार्टी कार्यालयमा कार्यकर्ताहरुले टिकट वितरण विरुद्ध नारा लगाए, अफिसको बेञ्च बाहिर ल्याएर भाँचिदियो । त्यतिबेला कार्यकर्ताहरुले बालकोटबाट टिकट ल्याउँदैमा जित्छ र ! भोट कसले दिन्छ ? कसले प्रचार प्रसार गर्छ ? यो सबै हामीले गर्ने हो । हामी भोट दिंदैनौं, भोट माग्न पनि जाँदैनौं भनेका थिए । 

नेकपा एमालेका कार्यकर्ताहरु यो उम्मेदवारीबाट असन्तुष्ट छन भन्ने नगरभरि खबर फिजियो । अर्कोतिर नेपाली कांग्रेस र जनता समाजवादी पार्टी बीच गठबन्धन भयो । रुख चुनाव चिन्ह लिएरै जसपाका उपमेयरले चुनाव लड्ने भएपछि कार्यकर्ताहरुमा उत्साह पैदा भयो । नेपाली कांग्रेसको २०७४ सालमा ६६१६ मत थियो भने तत्कालिन नयाँशक्तिका उपमेयर उम्मेदवार हाल जसपाकाले ३९१३ मत पाएका थिए । जो त्यतिबेला तेश्रो भएका थिए । यी दुई समूहको मत जोडदा ९५०० मत नाघ्छ । 

     कीर्तिपुरमा यति मत आएपछि चुनाव जित्न सक्ने विश्वास भयो । २०७४ सालको चुनावमा नेकपा एमालेले ७३६० मत पाएका थिए । ने.का.ले ६६१६ मत पाएका थिए । चुनाव प्रचारको क्रममा नेपाली कांग्रेसका नेता तथा कार्यकर्तामा उत्साह थियो । संघीय सांसद एवं केन्द्रिय सदस्य राजेन्द्र कुमार के.सि, बागमति प्रदेश सांसद एवं क्षेत्र नं.१० सभापति पुकार महर्जनसमेत घरदैलो कार्यक्रममा सरिक हुन्थ्यो । एमालेहरुको त्यस्तो वजनदार कोही नेता चुनावी प्रचार प्रसारमा देखिएन ।

उम्मेदवार दर्ता गराईसकेपछि एमालेका केही नेताहरु र माओवादी केन्द्रका नेताहरु बीच अघोषित गठबन्धन भयो । मेयरमा एमालेले माओवादीलाई सघाउने, उपमेयरमा माओवादीले एमालेलाई सघाउने आन्तरिक सहमति भयो । एमालेलाई सहयोग गर्न भनेर माओवादीले उम्मेदवार दिइसकेका ३ वटा वडा वडा नं.५, ६ र ९ मा वडाध्यक्ष उम्मेदवार फिर्ता लियो । यो खबर मतदाताहरुमा पुग्यो । माओवादीका मतदाताहरुले आपूmहरुको अपमान भएको ठान्यो । माओवादी नेताहरुको कुरा मान्नुभन्दा पनि विद्रोह गरेर धेरैजसोले वडामा रुखलाई भोट दियो । जस्तै वडा नं.५ मा २०७४ मा माओवादीले ४६० मत पाएका थिए । एमालेले ७०८ र विजयी ने.का.ले ८९३ मत पाएका थिए । जम्मा १८० मतको फरक थियो । यसपाली माओवादी वडाध्यक्ष उम्मेदवार नहुँदा एमालेले ७३१, नेपाली कांग्रेसले १३४७ मत लियो । पहिले १८० मत फरक परेको थियो भने अहिले ६ सय मतको फरकले जित्यो । यो सबै माओवादीमा जाने मत नेताहरुको दास बन्नबाट विद्रोह गरेर एमालेलाई जसरी पनि हराउने चाल चल्यो । नेकपा एमालेका मेयर उम्मेदवार केशरत्न बज्राचार्यले ५५०७, उपमेयर बिन्दु महर्जनले ७२०६ मत पाएका छन । मेयरको भन्दा उपमेयरको १६९९ मत बढी छ । त्यस्तै माओवादी केन्द्रको मेयर उम्मेदवार प्रा.डा. शिवशरण महर्जनले ४०९० मत पाएको छ । उपमेयर सुशिला बस्नेतले २२४० मात्र पाएका छन । मेयर र उपमेयरले पाएको मतको भिन्नता १८५० रहेको छ ।  यसरी माओवादी र एमालेवीच अघोषित गठबन्धन भएको देखिन्छ । जबकि नेपाली कांग्रेसको मेयर उम्मेदवार राजकुमार नकर्मीले ९०४३ मत पाएका छन भने उपमेयर शुभलक्ष्मी शाक्यले ८६६५ मत पाएका छन । दुवैजनाको मत भिन्नता जम्मा ३७८ मात्र रहेको छ । यसबाट के देखिन्छ भने नेपाली कांग्रेस सबै एक ढिक्का भएर चुनाव लडेका छन भने अरु पार्टीहरु आन्तरिक रुपमै विभाजित थिए । २०७४ सालमा नेपाली कांग्रेसले वडा नं.४,५ र ८ तीन वटा वडा जितेका थिए । यो पालि एमालेको वडा नं.८ मा दलित महिला निर्विरोध चुनेका र वडा नं.२ मा नेपाली कांग्रेसले उम्मेदवार नदिंदा दलित महिला सदस्य चुनेको छ । त्यस्तै वडा नं.१० मा माओवादीको पनि दलित महिला सदस्य निर्विरोध निर्वाचित भएको बाहेक अरु कहिं जित्न सकेन । जब कि २०७४ सालमा माओवादीले वडा नं ८ मा एकजना र वडा नं.१० मा तीनजना नगर सदस्यहरु जितेका थिए । यसरी नेकपा एमालेले दुई तिहाई बहुमत पाएको कीर्तिपुर नगरपालिकामा एमाले क्लिन स्वीप भएका छन । २०७४ मा ७४४ मतले हारेका राजकुमार नकर्मीले ५ वर्षपछि एमालेलाई ५ दोब्बर अर्थात ३५३६ मतले पराजित गर्न सफल भएको छ ।

यदि निवर्तमान मेयर र उपमेयरलाई एमालेले दोहो¥याएको भए कसले जित्छ कसले हार्छ भन्न सक्दैनथ्यो । तर नेपाली कांग्रेसले जिते पनि यतिका फरक मतले जित्ने थिएन । यतिका फराकिलो मतले एमाले हार्ने थिएन । जसपा र नेपाली कांग्रेसको गठबन्धन हुने बितिकै जित्छ भन्ने चर्चा भयो । जसले गर्दा जित्ने पार्टीलाई भोट दिन मतदाताहरु उत्साहित भए । जसपाका उपमेयरका उम्मेदवार शुभलक्ष्मी शाक्य विगतको चुनावमा हारेको थियो । यसपाली जसरी पनि जिताउनु पर्छ भनेर महिलाहरु जुटे ।

नेकपा (एमाले) पार्टी विभाजन भएर नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टी गठन गरेर ठूलो हानी पुगेको वडा भनेको वडा नं.६ हो । वडा नं.६ मा नेकपा एमालेले ८१९ र नेकपा एसले ८७० मत प्राप्त गरेका छन । दुवै मत जोडदा १६८९ हुन आउँछ । जब कि नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार खिरमान सिंह बस्नेत (पृथ्वी)ले १३३३ मत ल्याउँदा विजयी भएको छ । नेपाली कांग्रेसले वडा नं.१, वडा नं.७ र वडा नं.१० का उम्मेदवारहरु जो २०७४ सालमा हारेका उम्मेदवारहरुलाई नै टिकट दिएको छ । जुन ३ वटै वडामा नेपाली कांग्रेसले जितेको छ ।

   नेकपा एमालेले ४ जना वडाध्यक्षहरु वडा नं.१, २, ३ र १० लाई दोहो¥यायो । कामको लागि चर्चित वडा नं.६ र ९ लाई टिकभट दिएन । यसरी पक्षपात टिकभट वितरणले गर्दा नेकपा एमालेका कार्यकर्ता एमालेलाई हराउननै तल्लिन भयो । जसको कारण कीर्तिपुरमा नेकपा (एमाले) क्लिन स्वीप भयो । यसबाट नेताहरुले पाठ सिक्नु पर्ने हो । खल्तिबाट निकालेको नामले चुनाव जित्दैन भन्ने ज्ञान प्राप्त गर्छ कि !


Thursday, May 26, 2022

तपाईं पत्याउनुस नपत्याउनुस

 तपाईं पत्याउनुस नपत्याउनुस

नजरराम महर्जन

कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं.७ भाजंगलस्थित यो पाँगावासीको दिप (मसान) हो । यो दिपजस्तो अलौकिक अचम्भित दिप सायद नेपालभरि कहिं छैन होला । यो ठाउँमा ३ वटा दिप छन । तस्वीरमा देखाएको यो दिप ज्यापुहरुको हो । यो भन्दा अलिकति माथि दुवाल (श्रेष्ठ)हरुको दिप छ । त्यो भन्दा अलि माथि एक कुनामा (खडगी)हरुको मसान छ । यो तिनवटा दिप मात्र होइन यो क्षेत्रमा जहाँ लाश पोले पनि मलामिहरु बसेर पोल्नु पर्दैन । नौ कप्टेरा दाउरा र १३ कलि परालले छोपेर मलामीहरु घर फर्किन्छन । भोलिपल्ट विहान सबेरै काग उठ्नु अगाडि मसानमा अस्तु सेलाउन जाँदा सबै खरानी भैसकेको हुन्छ । २०७२ सालको भूकम्पमा यहाँ दिपमा ३ वटा लाशहरुमात्र पोल्न मिल्ने भएकोले बाँकी दिपभन्दा तल चौरमा लाईनमा राखेर पोलेका थिए । सबैमा नौ कप्टेरो दाउरा राखेका थिए । एकसाथ दागबती दिएर एकैसाथ सबै लाशमा भिजेको परालले छोपेर आएका थिए । दीपभन्दा तल राखेको लाश खरानी भएको छैन होला भनी शंका गर्दै भोलिपल्ट बिहान सबेरै जाँदा सबै लाश दधेर खरानी भएको पाइयो । जतिसुकै पानी परोस या हावाहुरी चलोस तर यहाँको लाशलाई कुनै असर पार्दैन । साँझ लाश चलाउने यहाँ चलन छैन ।

यो दिपको बारेमा अन्वेषण गर्न कुइरेहरु पनि थुप्रै आएका थिए । तर कसैले रातभरि जाग्रम बस्न सकेन । आधारातमा उनीहरुलाई निन्द्रा लागेको हो कि बेहोस भएको हो । केही थाहा भएन । विहान उज्यालो भएपछि मात्र होसमा आयो । यो दिपमा तान्त्रिक साधना गर्नेहरु टाढा टाढाबाट आउने गर्छ । यहिं नजिक रहेको पाँगावासीको पीठ विष्णुदेवी मन्दिर छ । अग्निदायिनी शक्तिरुपा विष्णुदेवीको कृपाले यस्तो भएको भन्ने पाँगावासीको विश्वास छ । जुन अद्यापि कायम छ । यस्तो महत्वपूर्ण दिप कीर्तिपुरको सम्पदा पुस्तकमा नअटाएको देखेर मन खिन्न भयो । कसलाई के भन्ने ?

यसै सन्दर्भमा पाँगाको ज्येष्ठ नागरिक प्रबुद्ध व्यक्तित्व अर्जुन महर्जनको लेख कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक पत्रिकामा प्रकाशित भएको यहाँ प्रस्तुत छ ।

अचम्मको दिप (मशान)

अर्जुन महर्जन, पाँगा सालिक

मानिस मर्दा जलाउने गर्छ । मानिस जलाउन काठको कप्टेरो एकमाथि अर्को मिलाएर राख्छ । यस्तो मान्छे पोल्ने ठाउँलाई दिप अर्थात मशान भनिन्छ । यी मशानहरुमा पाागावासीको भाजंगलस्थित मशान अचम्मको छ । यो भाजंगाल भन्ने ठाउँ पाँगाको पूर्व, चोभारको पश्चिम, कीर्तिपुरको दक्षिण, इटागोलको उतरमा पर्छ । त्यो एउटा पीठ पनि हो । त्यस ठाउँको मूल देवता विष्णुदेवी सहित ३२ देवताहरु भएको मन्दिर हो । यो ठाउँ र पाँगा भन्ने ठाउँ काठमाडौंबाट ७ कि.मि.दक्षिणमा पर्छ । पाँगा भनेको नगाउँको पूर्व चोभारको पश्चिम, कीर्तिपुरको दक्षिण, मच्छेगाउँ र बोसिगाउँको उत्तरमा पर्ने नेवार गाउँ हो । 

      मान्छे मर्दा पोल्ने ठाउँलाई दिप अथवा मशान भन्ने त सबैले बुझेकै कुरा हो । त्यसो भए तापनि यो दिपमा लाश जलाउने र अरु ठाउँमा जलाउने तरिका फरक छ । अरु ठाउँमा लाश जलाउन मानिसहरु बसेर लाश पोलेर खरानी बनाएर पानीमा बगाएर जानु पर्छ । यहाँ त्यसरी मलामी बसेर जलाईरहनु पर्दैन ।

 यो भाजंगाल भन्ने अग्नीरुपिनी, शक्तिदायिनी माता विष्णुदेवीको इलाका हो । धार्मिक कथन अनुसार भगवान विष्णुले आफ्नो शक्तिको लागि सृष्टी गरेको भएर विष्णुदेवी भनेको हो । यो क्षेत्रमा अग्नि छ भनिन्छ । समय समयमा यहाँ दिपमा नीलो, सेतो आगो बल्ने गरेको धेरैले देखेको छ भनिन्छ । 

 यो ठाउँमा पागाबासीहरुको ३ वटा दिप अर्थात मशान छन । एउटा महर्जन, श्रेष्ठ र खड्गीहरुको हो । पाँगावासीहरुको मान्छे मर्दा यहाँ ल्याएर जलाउन चित्ता बनाइन्छ । चित्ता बनाउँदा नौ कप्टेरा दाउरा भए पुग्छ । त्यसैले यो मशानको नाम नै नौ कप्टेरा भन्ने गरिन्छ ।

 पाँगामा जात्रा चलाउन, लाश जलाउनेजस्तो सामाजिक काम गर्न गुठीको व्यवस्था छ । यहाँ ५ वटा गुठीहरु छन । महर्जनहरुको तःगु, चीगु र देय्गू भनेर ३ वटा, श्रेष्ठहरुको एउटा र खड्गीहरुको एउटा । यी गुठीहरुले लाश उठाउने, लाश जलाउने गर्छन् ।

 पाँगामा कोही मानिस म¥यो भने कुन गुठीको गुठीयार हो, त्यो गुठीमा खबर गर्छ । गुठीका नाईकेहरुले गुठीयारहरुलाई खबर गर्छ । गुठीयारहरु मान्छे मरेको घरमा गएर लाश बाहिर ल्याउने, लाश बोक्ने खट बनाउने सबै काम गर्छन । लाश जलाउन चाहिने काठ, परालसमेत गुठीले व्यवस्था गरी दिन्छ । मशानमा दाउरा मिलाउँदा मानिसको उचाई बराबरको नौ कप्टेरा दाउरा उत्तर दक्षिण फर्काएर मिलाउँछ । त्यस दाउरा मिलाउनको लागि साना साना कप्टेराहरु पनि राख्छन । तीन तीन वटा दाउराको तिन तह मिलाएर राख्छ । मानिस मरेको घरको मानिसहरु सँगै गुठीयारहरुले लाश बोकेर बाजा गाजासहित मशान लैजान्छ । पहिले नायखिं बाजं, अनि काँ बाजा (इन्द्रबाजा) बजाउँछ । त्यसको पछाडि लाश अनि घरका मानिसहरु, आफन्तहरु अनि अन्तमा गुठीयारहरु भएर मलामी जान्छन ।

 लाशलाई चित्तामा राखेपछि घरका मानिसहरुले पानी खुवाउने, श्रद्धाञ्जली दिने, अन्तिम दर्शन गरीसकेपछि दागबती दिएर फर्किन्छ । त्यसपछि गुठीयारहरुले आवश्यक अनुसार चित्ताको चारैतिर आगो सल्काइदिन्छ । आगो बलेपछि त्यस आगोलाई भिजेको परालले छोपिदिन्छ । आगोको मुस्लो बाहिर आउन पाउँदैन । केवल धुवाँ मात्र आइरहन्छ । यसरी सुरक्षितसाथ छोपेपछि गुठीयारहरु घर फर्किन्छ । मशानमा लाश छाडेर आएपछि घरमा आएर भात पकाएर खाए पनि हुन्छ ।

 भोलिपल्ट विहान मरेका मान्छेको घरबाट पुजा सामान लिएर मशान जान्छन् । मशानमा लाश सबै जलेर खरानी भैसकेको हुन्छ । माथिको परालको खरानी विस्तारै हटाउँछ । हड्डीमात्र सेतो भइरहन्छ । खरानी पन्छाएर हड्डी जम्मा गर्छ । अनि मानिसको शरीरजस्तै भातको आकार बनाउँछ । पानी, जाँड, रक्सी, दूधको पालि राखेर पुजा गरेर बत्ती बालिन्छ । पुजा सकिएपछि अष्टधातु जम्मा गरेर खर्पनमा राखेर बागमतीमा सेलाउन लैजान्छ । त्यसलाई नौ चुइकेगु भनिन्छ । खर्पनमा राखेर लगेको अष्टधातु सेलाएर आएपछि खर्पनलाई पखालेर आपूmहरुले पनि नुहाएर घर आउँछ ।

 यसरी लाश पर्खिनु नपर्ने गरी जलाउने दिप भएर यसलाई अचम्मको दिप भनिन्छ ।

Friday, May 6, 2022

कीर्तिपुरमा नेकपा (माओवादी केन्द्र)का मेयरका उम्मेदवार प्रा. डा. शिवशरण महर्जनलाई चिनौं

 कीर्तिपुरमा नेकपा (माओवादी केन्द्र)का मेयरका उम्मेदवार प्रा. डा. शिवशरण महर्जनलाई चिनौं


        प्रा.डा.शिवशरण महर्जन बुबा पूर्णलाल महर्जन र आमा गंगादेवी महर्जनको कोखबाट २०१३ सालमा ल्वहँदेगः कीर्तिपुरमा जन्मिनु भएको थियो । उहाँले कीर्तिपुर माध्यमिक विद्यालयबाट एस.एल.सी पास गर्नुभयो । सानोठिमी क्याम्पसबाट आई.एड पास गर्नुभयो । त्रिविबाट प्राइवेटमा नेपालभाषा लिएर आई ए पनि पास गर्नु  भयो । कीर्तिपुर क्याम्पसबाट बि.एड पास गर्नुभयो ।  पाठयक्रम विकास र मुल्यांकन विषयमा सन् १९८५मा कीर्तिपुर क्याम्पसबाट एम एड पास गर्नुभयो । सन १९८८ मा स्वास्थ्य शिक्षामा कीर्तिपुर क्याम्पसबाट एम एड पास गर्नुभयो । यसरी उहाँले डबल एम एड पास गर्नु भएको छ भने सन् २००१ मा पंजाब युनिभर्सिटिबाट विद्यालय स्वास्थ्य शिक्षा कार्यक्रममा पिएच डी पास गर्नु भयो ।



उहाँले कीर्तिपुर मा.वि., 

जनसेवा मा.वि.मा पनि पढाउनु भयो । 

महेन्द्र रत्न क्याम्पस, ताहाचल, 

सुर्खेत क्याम्पस बिरेन्द्र नगर, 

पृथ्वी नारायण क्याम्पस पोखरा, 

महेन्द्र रत्न क्याम्पस ताहाचल २०४२–२०६१, शिक्षा शास्त्र केन्द्रिय विभाग त्रिविमा २०६१(२०७६ सम्म पढाउनु भयो ।

त्रि.वि. सेवा आयोग सानोथिमि २०६८–२०७२, 

त्रि.वि. केन्द्रिय शिक्षा विभागको प्रमुख २०६८–२०७२,

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको केन्द्रीय शिक्षा विभागबाट रिटार्यर्ड तथा विश्वविद्यालय अनुदान कोषका सदस्य प्रा.डा शिवशरण महर्जनले कीर्तिपुर नगरपालिकाको नगरप्रमुख पदमा उम्मेदवारी दर्ता गराउनुभएको छ । उहाँजस्तो शालिन, भद्र, शान्त, मिलनसार, हितैषी व्यक्तिले कीर्तिपुर नगरपालिकाको मेयर पदमा उम्मेदवारी दर्ता गराउनु भएकोमा नगरवासीहरु उत्साहित भएका छन ।

प्रा.डा. शिवशरण महर्जन संलग्न रहेका सामाजिक संघ संस्थाहरु 

१.स्वास्थ्य शिक्षा संघ नेपालको पूर्व अध्यक्ष, 

२.मंगल बहुमुखी क्याम्पसको निवर्तमान अध्यक्ष २०६४–२०७८, 

३.उज्ज्वल शिशु निकेतन स्कुल कीर्तिपुरको अध्यक्ष, 

४.मंगल मा.वि.को पूर्व अध्यक्ष २०५८–२०७२, 

५.मानव अधिकार र सामाजिक रुपान्तर अभियानका पूर्व सभापति, 

६.चिठुविहार सामुदायिक विकास केन्द्र कीर्तिपुरका संस्थापक र पूर्व अध्यक्ष, 

७.नेवाः देगुथि नेपालमण्डलका पुर्व केन्द्रिय सदस्य र कार्यकारिणी सदस्य, 

८.शहिद स्मारक कलेज कीर्तिपुरको संस्थापक कार्यकारिणी सदस्य, 

९.कीर्तिपुर बृद्ध सेवा समाजको संस्थापक सदस्य र सल्लाहकार, 

१०.कीर्तिपुर यातायात कम्पनी लि. कीर्तिपुरको संस्थापक र पूर्व अध्यक्ष 

११.कीर्तिपुरवासीको धन यताउता नहोस भनेर बचत गर्ने बानी बसाल्न र कीर्तिपुरवासीको आर्थिक विकासको लागि कीर्तिपुर बहुउदेश्यीय सहकारी संस्थाको संस्थापक, पूर्व अध्यक्ष र सल्लाहकार, 

१२.शिक्षाको ज्योति फैलाउन, फुर्सदको समयमा पुस्तक पढ्ने बानी बसाल्न नवीन पुस्तकालयको स्थपाना गर्नु भएको थियो । उहाँ नविन पुस्तकालयको संस्थापक अध्यक्ष र हाल सल्लाहकार हुनुहुन्छ । 

१३.जनसेवा चारपाते क्लव चिथुविहारको संस्थापक अध्यक्ष, 

१४.कीर्तिपुर पानी वितरण व्यवस्थापन समितिका सल्लाहकार, 

१५.कीर्तिपुर खेलकुद विकास समाजको सल्लाहकार, 

१६.सीम झवाहितीबाट कीर्तिपुरसम्म खानेपानी ल्याउन गठित बृहत कीर्तिपुर खानेपानी परियोजनाको संयोजक

१७.वि.सं. २०५२/११/०१ देखि तत्कालिन नेपाल खानेपानी संस्थानबाट अनुमति लिई कीर्तिपुर खानेपानी व्यवस्थापन समितिको सक्रियतामा घर घरमा निजि धारा बितगरण गर्न सफल

१८.तत्कालिन चिथु बिहार गा.वि.स.को सक्रियतामा बनेको चिलन्चो स्थित खानेपानी रिजरभ्वायर ट्यांकी निर्माण गर्न सक्रिय योगदान

१९.संयुक्त गाउँ विकास समिति कीर्तिपुरको पूर्व सचिव, 

१९.चिथुविहार शिशु स्याहार केन्द्र कीर्तिपुरको पुर्व अध्यक्ष

२०.तात्कालिन चिथु बिहार गा.बि.स.को सकृयतामा बनेको चिलन्चो स्थित खानेपानी रिजरभ्वायर ट्यांकि निर्माण गर्न सक्रिय योगदान

२१. उहाँ नेपाल बुद्धिजीवी संगठन काठमाण्डौ जिल्ला अध्यक्ष पनि हुनुहुन्छ ।


Thursday, May 5, 2022

कीर्तिपुर नगरपालिका गठबन्धनका उपमेयर उम्मेदवार शुभलक्ष्मी शाक्य (सुनिता) सँगको भलाकुसारी

 कीर्तिपुर नगरपालिका गठबन्धनका उपमेयर उम्मेदवार शुभलक्ष्मी शाक्य (सुनिता) सँगको भलाकुसारी



   कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक/  

   कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं. ६, चोभार निवासी शुभलक्ष्मी शाक्य (सुनीता) कीर्तिपुर नगर क्षेत्रमा परिचित नाम हो । कीर्तिपुरको राजनैतिक आन्दोलन, महिला सशक्तिकरण, सहकारी अभियान, सामुदायिक वन विकासका क्षेत्रमा आफ्नो पहिचान बनाईसकेका व्यक्तित्व समेत हुन् । भूमिगत माओवादी आन्दोलनवाट आफ्नो राजनैतिक यात्रा शुरु गर्नु भएका शाक्य हाल जनता समाजवादी पार्टी, नेपालको केन्द्रिय परिषद सदस्य, काठमाण्डौ जिल्ला उपाध्यक्ष र कीर्तिपुर नगर अध्यक्ष हुनु हुन्छ ।   

जनता समाजवादी पार्टी नेपाल र नेपाली कांग्रेससँगको गठबन्धन हुँदा रुख चिन्ह बाट उम्मेदवारी दिनु भएको हो ।
           देशकै सफल सामुदायिक कलेजहरु मध्येमा गनिने सहीद स्मारक कलेजको व्यवस्थापन समितिको सदस्यका रुपमा समेत सक्रिय भूमिका निर्वाह गरि रहनु भएका वहाँ शिक्षा क्षेत्रमा समेत परिचित नाम हो । वहाँले कीर्तिपुर नगरपालिका कार्यालयको महिला विकास समितिको उपाध्यक्षमा रहि समग्र नगरवासी महिलाहरु माझ आफ्नो कार्यक्षमता प्रदर्शन गरि सक्नु भएको छ । कीर्तिपुर नगर क्षेत्र भरका महिलाहरुलाई समेटेर बनाइएको महिला संजाल र त्यसको अगुवाईमा गठन भएको महिला सहकारीको नेतृत्व समेत वहाँले नै गर्नु भएको हो ।


२०६२/६३ को जनआन्दोलनमा महिलाको नेतृत्व गर्दैै जुलुस प्रदर्शनको अगुवाई गर्दै

        त्यस्तै उपत्यकाकै अग्रणी र चोभारलाई एक पर्यटकिय गन्तव्यका रुपमा उभ्याउन सफल जलविनायक सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहको सचिवका रुपमा समेत क्रियाशिल हुनु हुन्छ । कीर्तिपुर नगर क्षेत्रको पहिलो बचत तथा ऋण सहकारी संस्था प्रगतिशील साकोसको दुई कार्यकाल अध्यक्षका रुपमा आफ्नो नेतृत्व दिई सक्नु भएका शाक्यले भर्खरै स्वराज कृषि सहकारी संस्थाको नेतृत्व समेत सम्हालेकी छिन् । हिमाल सिमेण्ट कम्पनीको प्रदुषण तथा सुख्खा बन्दरगाहका कारण चोभारवासीलाई भएको अन्यायका विरुद्धमा भएको आन्दोलनका दौरान पटकपटक प्रहरी हिरासत समेत भोग्नु भएको थियो । 


२०६२/६३ को जनआन्दोलनमा महिलाको नेतृत्व गर्दैै जुलुस प्रदर्शनको अगुवाई गर्दै

      नागरिक सरोकार समाज कीर्तिपुरका सचिव, कीर्तिपुर सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्रका कार्य समिति सदस्य तथा विभिन्न क्लब, सामाजिक अभियानहरुमा समेत उत्तिकै सक्रिय शाक्य २०७४ सालको स्थानीय तहको निर्वाचनमा नयाँ शक्ति पार्टीका तर्फवाट उपप्रमुखको उम्मेदवार हुनु हुन्थ्यो भने आसन्न २०७९, बैशाख ३० को निर्वाचनमा पनि उपप्रमुखको उम्मेदवार हुनुहुन्छ तर यस पटक नेपाली काँग्रेस र जनता समाजवादी पार्टीको गठबन्धनका तर्फवाट सोही पदको प्रतिस्पर्धी हुनु भएको छ । यसै सन्दर्भमा प्रस्तुत छ, वहाँसंग आउँदो स्थानीय तहको निर्वाचनका सन्दर्भमा लिइएको समसामयिक अन्तर्वार्ता ।

प्रश्न १ः तपाईको चुनाबी अभियान कस्तो चल्दैछ ? अब १० दिन पनि वाँकी छैन । 

      गठबन्धनको मु्ख्य दल नेपाली काँगे्रससंग समन्वय गरी १० वटै वडाका सबै टोलबस्तीमा पुगिरहेका छौं । दुवै पार्टीका नेता, कार्यकर्ता, समर्थक, शुभेच्छुकको साथ र सहयोगमा सबै नगरवासीको सक्रिय सहभागितामा चुनाबी अभियानको रफ्तारलाई बढाएका छौं । गठबन्धनको साझा चुनाबी घोषणा पत्र, एजेण्डा, कार्यक्रमका आधारमा नगरवासीहरुमा मतदानका लागि अनुरोध गर्दै हिडेका छौं । चुनाबी कार्यक्रम तथा अभियान निकै उत्साहजनक रुपमा अगाडि वढिरहेको छ ।

प्रश्न २ः आगामी निर्वाचनमा ५ दलिय गठबन्धन गर्ने कुरा अन्तिममा आएर दुई दलको मात्र कसरी सिमित हुन पुग्यो ? 

          पक्कै पनि ५ दलिय गठनबन्धन नै हुन सकेको भए केन्द्रिय गठबन्धनको भावना स्थानीय स्तरमा सहज रुपमा साकार हुन सक्थ्यो । ५ भन्दा पनि कीर्तिपुरमा ४ दल मात्र अस्तित्वमा छन् । त्यसका लागि हाम्रो दलका तर्फवाट हदैसम्मको लचिलो ढंगले हामी प्रस्तुत भयौं । तर गठबन्धनका दुई ठूला दल नेपाली काँग्रेस र नेकपा (माओवादी केन्द्र) का विचमा केहि विषयमा अन्तिम घडिमा आएर सहमति हुन नसकेपछि २ दल मात्र अघि बढ्ने यो परिस्थिति निर्माण भएको हो ।

प्रश्न ३ः तपाईहरुको गठबन्धन भित्र पनि चुनाब चिन्ह सम्वन्धी, पार्टीगत तथा कार्यकर्ता तहमा विभिन्न बेमेल, असन्तुष्टीका कुराहरु सार्वजनिक रुपमा नै वाहिर आई रहेका छन् नि ? त्यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्दै हुनुहुन्छ ? 

            पार्टीगत रुपमा बेमेलका कुराहरु त खास छैन । चिन्हका हकमा मतदानमा सहज होस् भन्ने हिसावले सबैले रुख नै लिने तय गरिएको हो । खासगरी नेपाली काँग्रेस जस्तो पुरानो र लोकतान्त्रिक पार्टीमा उम्मेदवार चयनका क्रममा सर्वसम्मत हुने कुनै सम्भावना रहन्न, भएन । त्यसकारण उत्पन्न परिस्थिति हो यो । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रिय सदस्य तथा यस क्षेत्रका माननीय साँसद राजेन्द्र के.सी., क्षेत्रिय सभापति तथा प्रदेश सांसद माननीय पुकार महर्जन, जिल्ला उपसभापति, मेयरका उम्मेदवार दाजु राजकुमार नकर्मी तथा नगर सभापति दाजु कृष्णमान महर्जन सहित नगर भित्रका सबै पार्टी नेतृत्व, कार्यकर्ता शुभेच्छुकको पहलमा यसको पनि धेरै हद सम्म समाधान भैसकेकोछ । अब गठबन्धन भित्रका सबै नेता, कार्यकर्ता सबैको ध्यान बैशाख ३० मा नै केन्द्रित छ । मेयर, उपमेयर, वडाध्यक्ष, वडा सदस्यहरु सहितको सबै प्यानलाई नै अत्यधिक वहुमतले विजय गराउन सबै जना आतुर हुनु हुन्छ । 

प्रश्न४.ः नगरवासीको घरदैलोमा जाने क्रममा के नयाँ अनुभूति गर्नु भएको छ? 

           यो भन्दा अघि २०७४ सालको निर्वाचनमा सहभागी भएकी थिएँ । मैले त्यस दौरानमा नगरवासीवाट ठूलो माया र सद्भाव पाएको थिएँ । प्राविधिक हिसाबमा नेतृत्व गर्ने अवसर गुमाउन पर्यो । यस पाली केन्द्रिय गठबन्धनको सबैभन्दा ठूलो दलसंगै मिलेर घरदैलोमा जाँदा अहिले झन बढी माया र सद्भाव पाएकी छु । यसपाली जहाँजहाँ गएँ सबैमा भिन्दै उत्साह अनि खुशिको माहौल छ । आत्म विश्वास र बिजयको भाव सहितको शुभकामना पाईरहेकी छु । सबै तिर कीर्तिपुर नगरपालिकालाई नगरवासीको मुख्य सेवक वा सहयोगीको भूमिकामा पाउने अपेक्षा र विश्वास व्यक्त गर्नु भएको पाएकी छु । हाम्रो गठनबन्धनले यसलाई पूरा गर्ने प्रतिवद्धता गरेका छौं ।

प्रश्न ५ः गठनबन्धनका तर्फवाट कीर्तिपुर नगरपालिका संचालन गर्ने नयाँ सोच, योजना के बनाउनु भएको छ?

      नगरपालिका भनेको नगरवासीको सबभन्दा नजिकको सरकार, अभिभावक हो । त्यहाँवाट पाईने सेवाहरु लिनका लागि जाउँ जाउँ लाग्ने अवस्था वा वातावरण हुनु पर्छ भन्ने हाम्रो मान्यता हो । अहिले नगरपालिकामा सकेसम्म जान नपरे हुन्थ्यो भन्ने आम नगरवासीको धारणा छ । नगरपालिकामा सुशासन शव्दको उच्चारण धेरै सुनिए पनि नगरपालिकाको स्थिति त्यसको ठिक उल्टो छ । हामी यसलाई पूरै बदल्नेछौं । जन्म, मृत्यु, जस्ता व्यक्तिगत घटना दर्ता तथा नाता प्रमाण पत्र नगरवासीको घरघरमा पुर्याउने व्यवस्था गर्नेछौं । त्यस्तै सामाजिक सुरक्षा भत्ता समेत घरघरमा पुर्याउने व्यवस्था गर्ने छौं ।

         नगरपालिकामा विद्यमान व्यक्तिगत, राजनैतिक वा अन्य सम्वन्धका आधारमा कुनै पनि सेवा दिने वा लिने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्नेछौं । जनप्रतिनिधी, कर्मचारी संयन्त्र र तिनीहरुले प्रयोग गर्ने प्रविधी भनेको नगरवासीहरुको सेवाका लागि हो भन्ने भावनालाई हामी व्यवहारमा उतार्ने छौं । 

           नगरको आवश्यकता अनि कीर्तिपुरवासीको ईच्छा र आकाँक्षा परिपूर्तिका लागि नगरपालिकाको अहिलेको वजेटले पुग्दैन । तर बिडम्बना भन्नु पर्छ, विगतको सबै वर्ष नगरपालिकाको बजेटको उल्लेख्य अंश कार्यान्वय नभई फिर्ता हुने परिस्थिति रह्यो । त्यसैले हामी उपलव्ध सबै साधन श्रोतको समयमै सहि सदुपयोग गर्ने कुरामा प्रतिवद्ध छौं । नयाँ साधन, श्रोत जुटाउने मामिलामा पनि योजनावद्ध ढंगले अगाडि वढ्नेछौं । बजेट तथा योजना निर्माण र कार्यान्वयनमा सर्वपक्षिय सहभागिता र सरोकारवाला पक्षले अपनत्व महसुुस गर्ने वातावरण बनाउनेछौं । विकास निर्माणमा रहेको अघोषित सिण्डिकेट, उपभोक्ता समितिका नाममा ठेकेदार परिचालित हुने परिपाटीलाई हामी निरुत्साहित गर्नेछौं । वडातहमा समेत मेलमिलाप केन्द्र गठन गरी न्यायिक समितिको काम कार्वाहीलाई पारदर्शी अनि छिटोछरितो बनाउनेछौं ।

         अहिले पनि युवा, महिला, बालवालिका, ज्येष्ठ नागरिकहरुहरुले विविध समस्या झेल्नु परेको छ । त्यसलाई हटाउन प्रभावकारी कार्यक्रम तथा संयन्त्र बनाई अघि वढ्नेछौं । विशेषतः युवा तथा महिलाहरुको समग्र हितसंग जोडिने गरी स्वरोजगारी र क्षमता अभिवृद्धिका कार्यक्रमलाई अभियानका रुपमा नै संचालन गर्नेछौं ।

      योजनावद्ध विकासलाई हामी प्राथमिकता दिनेछौं । समुदायले प्रत्यक्ष लाभ र अनुभूति गर्न सक्ने किसिमवाट शिक्षा, स्वास्थ्य, सम्पदा, स्थानीय भाषा, संस्कृति, पर्यटन विकाससंग सम्वन्धीत योजनाहरु संचालन गरिनेछ । नेवाः दे गु नेपाल मण्डलसंग अडान पत्र कार्यान्वयनमा सहकार्य गर्नेछौं । सार्वजनिक सम्पत्तीको अभिलेख राखी समुदायवाट संरक्षण र समुदायले नै उपयोग गर्ने वातावरण निर्माण गर्नेछौं । वातावरण, खानेपानी तथा सरसफाई क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिने छौं । नगरको आर्थिक तथा पूर्वाधार विकासमा सहकारी तथा निजी क्षेत्रको सहभागितालाई जोड दिने छौं । सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहहरुसंग नगर क्षेत्रको पर्यापर्यटनको विकासका लागि सहकार्य गर्नेछौं ।

       कीर्तिपुर नगरपालिकालाई नगरवासीको सरकारका रुपमा स्थापित गर्न लागि पर्ने छौं । हामी सदैव पार्टी संगठन तथा पार्टीका आदरणीय नेतृत्वको मार्गदर्शन र अभिभावकत्वमा अघि वढ्नेछौं । छिमेकी स्थानीय सरकार तथा प्रदेश सरकार, संघीय सरकार अनि अन्य दातृ निकाय एवं संस्थाहरुसंग सहकार्यको वातावरण निर्माण गर्ने छौं ।

प्रश्न ६ः तपाई महिला सशक्तिकरण आन्दोलनमा निरन्तर होमिनु भएको व्यक्तित्व पनि हुनु हुन्छ, महिला लक्षित खास योजनाहरु पनि बनाउनु भएको छ कि?

      विगत समयमा जनप्रतिनिधि विहिन अवस्थामा मैले नगर महिला विकास समितिको उपाध्यक्ष भई सेवा गर्ने अवसर पाएको थिएँ । त्यो छोटो कार्यकालमा पनि मैले नगरपालिका भरका दिदीवहिनीहरुको क्षमता अभिवृद्धि तथा स्वरोजगारीका लागि नयाँ अवधारणा सहित काम थालेको थिएँ । समय र प्रविधि अझै धेरै अघि वढि सकेको छ, स्थानीय आवश्यकता र सम्भावनालाई हेरेर नगरवासी दिदीवहिनीहरुसंगै वसेर महिला लक्षित योजनाहरु हामी बनाउनेछौं । र वहाँकै प्रत्यक्ष सहभागितामा कार्यान्वयन पनि गर्ने छौं । त्यसलाई सहज बनाउन अघि भने जस्तो युवा, महिला, बालवालिका, ज्येष्ठ नागरिकहरुहरुसंग सम्वन्धीत प्रभावकारी कार्यक्रम तथा संयन्त्र बनाई अघि वढ्नेछौं । विशेषतः युवा तथा महिलाहरुको स्वरोजगारी र क्षमता अभिवृद्धिका कार्यक्रमलाई अभियानका रुपमा संचालन गर्नेछौं ।

प्रश्न ७ः २०७४ सालको निर्वाचनमा पनि चर्चाका विच तपाई सफल हुन सक्नु भएन, यस पाली तपाईको मुख्य प्रतिस्पर्धा कोसंग छ र जितको सम्भावना के छ ?

       मैले अघि पनि भनें, २०७४ सालमा नगरवासीवाट धेरै माया र सद्भाव पाउँदा पाउँदै पनि प्राविधिक हिसाबले मात्र पछि परेको हो । नगरपालिकाको जिम्मेवारीमा नभए पनि म अन्य विभिन्न अभियान तथा संस्थाहरु मार्फत नगर क्षेत्र भित्र सदैव क्रियाशिल नै रहेकी छु । नगरवासीहरुको सबै दुःखसुखमा एकाकार भए अघि वढ्ने गरेकी छु । नगरवासी दिदीवहिनी तथा दाजुभाईहरुसंगको मेरो निरन्तरको सम्पर्क सम्वन्ध अनि केन्द्रिय गठबन्धनको सबै भन्दा ठूलो दलसंगै मिलेर घरदैलोमा जाँदा अहिले पाइरहेको माया र सद्भावका आधारमा बनेको उत्साहको माहौललाई आँकलन गर्दा नगरवासीको सेवा गर्न जिम्मेवारी पाउने, निर्वाचित हुने कुरामा निकै आशावादी रहेकी छु । तर पनि प्रतिस्पर्धा नेकपा (एमाले) संग नै देख्छु र नेकपा (माओवादी केन्द्र) लाई पनि मैले धेरै कमजोर पाएकी छैन । 

प्रश्न ८ः अन्तमा छुटेका केहि कुरा भए नगरवासी पाठक समक्ष राख्न सक्नु हुन्छ । 

       खास वाँकी त छैन । लोकतन्त्रको अत्यन्त सुन्दर पक्ष भनेको आवधिक निर्वाचन हो । म आम नगरवासी दिदीवहिनी दाजुभाई मतदातहरुलाई नगरपालिकाको निर्वाचनको यो विशेष अवसरमा आफ्नो भाग्य र भविष्य फैसला आफैं गर्नुहोस् । एक पटक, एक दिन विवेक पुर्याएर पाँच वर्षका लागि नगरवासीको साँचो सेवा गर्ने सेवक चुन्नुहोस् भन्ने अपील गर्दछु ।

प्रश्न ९ः व्यवस्तता बाबजुद समय दिनु भयो, धन्यवाद । साथै, विजयको शुभकामना ।

              कीर्तिपुरको अग्रणी पत्रिका कीर्तिपुर सन्देशमा मलाई आफ्ना कुरा राख्ने अवसर दिनु भयो । र विजयको शुभकामना पनि दिनु भयो, यसका लागि धेरै धेरै धन्यवाद तपाई सहित तपाईको पत्रिकाको टिमलाई ।


कीर्तिपुरमा टिकट नपाएका निवर्तमान जनप्रतिनिधिहरु

 कीर्तिपुरमा टिकट नपाएका निवर्तमान जनप्रतिनिधिहरु




कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक

२०७९ बैशाख ३० गते देशभर स्थानीय तहको निर्वाचन हुदैछ । नेकपा (एमाले)ले कीर्तिपुर नगरपालिकामा अधिकांश जनप्रतिनिधिहरुलाई पुनः टिकट दिए । फेरि टिकट पाउने आशामा थिए निर्वतमान जनप्रतिनिधिहरु । त्यसैले नगर प्रमुख उप प्रमुख लगायत अधिकांश वडा अध्यक्षहरुले बैशाख ८ गते नै पत्रकार सम्मेलन गरी संयुक्त राजीनामा दिए । 



   आशा गर्दा गर्दै पनि पार्टीले टिकट नदिएका निर्वतमान जनप्रतिनिधिहरुको चर्चा हुन  थालेका छन् । जसमा कीर्तिपुर नगरापकिलाका मेयर रमेश महर्जन, उपमेयर सरस्वती खड्का, वडा नं. ६ का वडा अध्यक्ष न्हुच्छे बहादुर महर्जन र वडा नं. ९ का वडा अध्यक्ष गंगाराम महर्जनले टिकट पाएनन् । 



पार्टीमा टिकटका लागि प्रयास पनि नभएको हैन । दावेदारको रुपमा रहेको उहाँहरुको नाम टिकट पाउने प्रस्तावितमा समेत नभएको पनि हैन । तैपनि यी चार निवर्तमान जनप्रतिनिहरुले टिकट नपाएका कारण विभिन्न किसिमका टिक्का टिप्पणी समेत हुन थालेका छन् । मेयर रमेश महर्जनको स्थानमा केशरत्न बज्राचार्यलाई एमालेले टिकट दिएका कारण उम्मेदवारी समेत दर्ता भइसकेको अवस्था छ । 



त्यसै गरि उपमेयर सरस्वती खड्का रिजालको स्थानमा विन्दु महर्जनलाई टिकट दिएका कारण उम्मेदवारी समेत दिइ सकेको छ । वडा नं. ६ का वडा अध्यक्ष न्हुच्छेबहादुर महर्जनको स्थानमा गोकुल थापालाई टिकट दिएका कारण उम्मेदवार दर्ता भइसकेको छ । त्यसै गरि वडा नं. ९ का वडा अध्यक्ष गंगाराम महर्जनको स्थानमा सञ्जयमान महर्जनलाई टिकट दिएका कारण उम्मेदवार भइसकेको अवस्था छ । अव स्थानीय चुनाव हुनु धेरै दिन बाँकी छैन । 

यो अवस्थामा कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिकको तर्फवाट हामीले टिकट नपाएका निर्वतमान जप्रनिधिहिरुलाई जिज्ञासा राख्दा उहाँहरु यस्तो भन्नु हुन्छः निर्वतमान मेयर रमेश महर्जन ‘मलाई पार्टीले किन टिकट दिएन मलाई थाहा छैन । म एमाले पार्टीको कार्यकर्ता हुँ । एमाले पार्टीको निर्णयलाई सहर्ष स्वीकार गर्छु । केहि भन्नु छैन ।’ 

  उपमेयर सरस्वती खडकाले पनि “पार्टीले किन टिकट नदिएको थाहा छेन । पार्टीले गरेको निर्णयलाई सहर्ष स्वीकार गर्दछु ।” भन्नुभयो ।

कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं. ६ का निवर्तमान वडा अध्यक्ष न्हुच्छे बहादुर महर्जनः ‘पार्टीको निर्णय मान्नै पर्छ । केहि प्रतिक्रिया भन्नु छैन । पार्टीले न्यायोचित निर्णय गरेको वा नगरेको भन्ने कुरा वडावासीहरुले निर्णय गर्नेछन् ।’ 

वडा नं.९ का वडा अध्यक्ष गंगाराम महर्जनले नामांकन पत्र दाखिला गरे पनि पार्टीको अधिकारीक उम्मेदवार संजय मान महर्जन नै हो भनेर पत्र आए पछि गंगाराम महर्जनको उम्मेदवारी रद्द भएर संजय मान महर्जन वडा नं.९ को वडा अध्यक्ष उम्मेदवार बनेका हुन ।

की.न.पा.मा १० वटा वडाहरु छन । जसमा वडा नं.४,५ र ८ बाहेक सबै वडामा एमाले ले जितेका थिए । एमालेले ७ वटा वडाहरु जितेका थिए । जसमध्ये वडा नं.७ का वडा अध्यक्ष राजकुमार मालीको देहावसान भैसकेका छन । बाँकी रहेको छ वडा मध्ये वडा नं.१,२,३, १० नं. वडाका वडा अध्यक्षहरुले पुनः टिकट पाए । तर वडा नं.६ र ९ का वडाध्यक्षहरु र मेयर उपमेयरले टिकट पाएन ।

जसले गर्दा टिकट नपाउने वडाध्यक्षहरुको बारेमा अनेक कुराहरु सुर हुन थालेका छन । के उहाँहरुले भ्रष्टाचार गरेका थिए ? या कुनै अनैतिक काम गरेर पार्टीले टिकट नदिएको हो कि ? एक थरि भन्छन सतीले सरापेको देशमा भलो गर्नेहरुले सजाय भोग्नु पर्छ । त्यसकै परिणाम हो यो ।

Thursday, April 28, 2022

कीर्तिपुरमा नससबाट वडा अध्यक्षको टिकट पाएका जनप्रतिनिधिहरु

 कीर्तिपुरमा नससबाट वडा अध्यक्षको टिकट पाएका जनप्रतिनिधिहरु


नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टी कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं.६ का नससबाट वडा अध्यक्ष प्रत्यासी बनेका सुनिल डंगोल

२०७९ बैशाख ३० गतेको स्थानीय तह चुनावका लागि राजनीतिक दलदेखि स्वतन्त्र रुपमा समेत उम्मेदवारी दिएकाहरुको बिषयमा अहिले चर्चा भइरहेको छ । यसैवीच जनप्रतिनिधि भई नगर सदस्यको रुपमा अधिल्लो कार्यकाल सम्पन्न गरेपछि यसपालिको निर्वाचनका लागि वडा अध्यक्षको टिकट पाएकाहरुको बारेमा पनि चर्चा हुन थालेका छन् । 

जसमा की.न.पा. वडा नं. ६ का सुनिल डंगोल अघिल्लो चुनावमा नेकपा एमालेवाट नगर सदस्यमा चुनाव लड्दा सबैभन्दा बढि मत ल्याइ जितेका थिए । वडा नं. ६ मा वडा अध्यक्षले ११३९ मत पाएको समयमा डंगोलले १४४३ मत पाएका थिए । जब एमाले पार्टीमा प्रतिगमनको विरुद्ध आन्दोलन भयो । उहाँ माधव नेपाल पक्षको पार्टी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) पार्टीमा लाग्नु भयो । अहिले उहाँ नेकपा (एकीकृत समाजवादी)को तर्फवाट वडा नं. ६ को वडा अध्यक्षमा उम्मेदवारी दिनु भएको छ । नेकपा एमालेले पुराना वडाध्यक्ष न्हुच्छे महर्जनलाई टिकट नदिएर अर्कै नयाँ मान्छेलाई टिकट दिंदा उहाँको जित्ने सम्भावना बढेको छ ।


नेपाली कांग्रेस पार्टीबाट कीर्तिपुर नगरपालिका वडा नं.८का नससबाट यसपालीको चुनावमा वडा अध्यक्षको प्रत्यासी बनेकी सानु मैंया महर्जन

वडा नं. ८ मा सानुमैंया महर्जन अघिल्लो निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको तर्फवाट महिला नससमा जितेकी थिइन । उहाँले ४०९ मत ल्याई विजयी भएकी थिइन । वडाध्यक्षमा नेपाली कांग्रेसकै विनोद महर्जनले जित्नु भएको थियो । यसपालि नेपाली कांग्रेसको तर्फवाट वडा नं. ८ मा वडा अध्यक्षको उम्मेदवारी दिएकी छिन् । नेपाली कांग्रेसले पहिलो पल्ट महिलालाई वडा अध्यक्षको पदमा उम्मेदवारी दिएकोमा महिलाहरु उत्साहित भएका छन । हिजोका दिनमा उहाँले गर्नु भएको कामको सराहना भएको छ । उहाँ जित्ने उम्मेदवारको रुपमा लिइन्छ ।


नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)बाट कीर्तिपुर नगरपालिकामा वडा नं.१० बाट यसपालीको चुनावमा वडा अध्यक्षको प्रत्यासी संगीता उप्रती श्रेष्ठ 

त्यसै गरि २०७४ सालको चुनावमा वडा नं. १० मा नेकपा माओवादी केन्द्रवाट महिला सदस्यमा विजयी भएकी संगीता श्रेष्ठ उप्रेतिले अघिल्लो चुनावमा ७६६ मत ल्याएकी थिइन । उक्त वडामा नेकपा एमालेका वडा अध्यक्ष उम्मेदवार अमन महर्जनले ७१९ मत लिइ जितेको थियो । उक्त चुनावमा तीन जना नसस माओवादीवाट जितेको थिए । यसपालि नेकपा माओवादीबाट संगीता श्रेष्ठ उप्रेति वडा नं. १० को वडा अध्यक्षमा उम्मेदवारी दिएकी छिन् । उहाँको अघिल्लो कार्यकालको कामको मुल्यांकन पार्टीले उम्मेदवार दिएकी हुन । उहाँ नेवाः नभए पनि नेवारले जस्तै नेपालभाषा बोल्न सक्नुहुन्छ । महिला उत्थानको लागि विभिन्न कार्यक्रम गर्दै आइरहनु भएको छ । उहाँले कोभिडको बेला धेरै खट्नु भएको थियो । आपूmले पाएको काम इमान्दारीताका साथ निभाउनु भएको छ । उहाँ भन्नुहुन्छ नसस हुँदा आफुसँग खासै अधिकार नभएको वडाध्यक्षको इच्छानुसार काम गर्नु पर्ने । अहिले वडाध्यक्षमा जिते समग्र वडाको विकास गर्ने आपूmसँग योजना रहेको बताउनु हुन्छ । वडामा पहिलो पटक महिला वडाध्यक्ष हुन लागेकोमा महिलाहरु उत्साहित भएका छन । महिलाहरुले पार्टीको ख्याल नगरी एक ढिक्का भएर संगीतालाई भोट दिने अपेक्षा राखेका छन । जित्ने सम्भावित उम्मेदवारको रुपमा उहाँलाई लिन थालेका छन ।

कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक अंक ५४३ मिति २०७९ बैशाख १४ गते प्रकाशित


Wednesday, April 27, 2022

एमालेले शाक्य र महर्जनलाई किन टिकट दिएन ?

 एमालेले शाक्य र महर्जनलाई किन टिकट दिएन ?


समाचार विश्लेषण  श्रीकृष्ण महर्जन

आउँदो बैशाख ३० गते हुन गइरहेको स्थानीय तहको चुनावका लागि एमालेले अधिकांश निर्वतमान जन– प्रतिनिधिहरुलाई फेरि पनि टिकट दिएका छन् । अधिकांश उम्मेदवार बन्न पाउनेहरु उत्साहित भएका छन् । तर काठमाण्डौ महानगरपालिका मेयर विद्या सुन्दर शाक्य र कीर्तिपुर नगरपालिकाका मेयर रमेश महर्जनलाई भने पार्टीले टिकट दिएन । एमालेले मेयरमा केशव स्थापितलाई टिकट दिएको छ । त्यसै गरि कीर्तिपुर नगरपालिकाका मेयर पदका लागि केशरत्न बज्राचार्यलाई टिकट दिएका छन् । 


यी दुई निवर्तमान मेयरहरुलाई एमालेले टिकट नदिनुका कारणका बारेमा विशेष गरि नेवाः समुदाय र पार्टी कार्यकर्ताहरुमा ब्यापक चासोको विषय बनेको छ । नेवाः समुदायले झन यी दुबै जना निर्वतमान मेयरहरुले समुदायका लागि धेरै काम गरेको भन्दै आएको अवस्थामा पार्टीले टिकट नदिनु भनेको कतै नेवाः समुदायका लागि नै काम गरेका कारणले पार्टी भित्रको लविङले यस्तो अवस्था आएको त हैन भनी प्रश्न गर्न स्वभाविक नै हो । काठमाण्डौका मेयर विद्या सुन्दर शाक्यले काठमाण्डौ महानगरपालिका भित्रका धेरै नै सम्पदाहरु पुनः निर्माण गरेका थिए । टोल टोलमा रहेका देवघरहरु पुनः निर्माण गरेका थिए ।

          विशेष गरि संस्कृतिलाई जिवन्तता दिन धेरै नै कामहरु गरेको नेवाः समुदायले महसूस गरिरहेको अवस्था छ । सबैभन्दा बढि विद्या सुन्दर शाक्यकै पालामा सम्पदाहरु पुनः निर्माण गर्ने र सम्पदाका लागि काम गरेको नेवाः समुदायले महसूस गरेकै हो । काष्ठमण्डप जस्तो सम्पदालाई पुरानै प्रविधिमा पुनः निर्माण गरि विश्वलाई नै एक किसिमले सन्देश दिने काम विद्या सुन्दरले नै गरेको सम्पदाप्रेमिहरुले बताइरहेका छन् । नेवाः समुदायका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण काम भनेको भाषाको सवालमा स्थानीय पाठ्यक्रम स्थानीय मातृभाषा नेपालभाषामा पठन पाठनको सुरुवाट गर्ने काम पनि विद्या सुन्दर शाक्यले नै गरे । काठमाण्डौ महानगरपालिकाले येँ देय् म्हसीका पाठ्यक्रम तयार गरि स्कूलमा लागू गरेका कारण नेवाः समुदायमात्र हैन अन्य मातृभाषी समुदाय पनि उत्साहित भएका छन् । त्यसैले नेवाः समुदायको तर्फवाट उहाँलाई विभिन्न नेवाः संघ सस्थाहरुले सम्मान पनि गरेका थिए । नेवाः एकता दिवसमा समेत विद्या सुन्दर शाक्यलाई सम्मान गरेका थिए । यी कामहरु र समुदायसंग सम्वन्धित कुरालाई विश्लेषण गर्ने हो भने कतै विद्या सुन्दर शाक्यले नेवाः समुदायका लागि धेरै काम गरेका कारण, स्थानीय पाठ्यक्रम नेपालभाषामा येँ देय् म्हसीका तयर गरि पठन पाठन सुरु गर्नु भएकै कारणले उहाँलाई यस पटक टिकट नदिएको हो त भनी प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक नै हो । 


  कीर्तिपुर नगरपालिकामा निर्वतमान मेयर रमेश महर्जनकै पालामा अहिले सम्ममा सबैभन्दा बढि सम्पदाहरु पुनः निर्माण भए । दाफा खलःहरुलाई जिवन्त राख्नेदेखि पोखरीहरु निर्माण गर्ने कार्य भएका । धेरै नै सम्पदाप्रेमिहरुले कीर्तिपुरमा मल्लकाल पछि रमेश कालमा सबैभन्दा बढि सम्पदा पुनः निर्माण भए भनी टिप्पणी समेत गरेका थिए । काठमाण्डौ महानगरपालिकामा स्थानीय पाठ्यक्रम स्थानीय मातृभाषा नेपालभाषामा पठ्न पाठन सुरु गरेपछि कीर्तिपुरमा पनि मेयर महर्जनले सुरु गरे । त्यति मात्र हैन मेयर महर्जनले कीर्तिपुर सांस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र घोषणा गर्ने र कानुन समेत बनाए । जुन समुदायसंग अत्यन्तै सम्वन्धित विषय हो । कीर्तिपुर सांस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र सम्वन्धि ऐनले नेवाः समुदायका लागि मात्र हैन नेपालका आदिवासी जनजाति र सम्पदाप्रेमिहरुका लागि पनि उत्साहको विषय बनेको छ । कतै मेयर महर्जनले समुदायका लागि यस्ता महत्वपूर्ण कार्य गरेका कारणले नै मेयरको टिकट निदएकै त हैन भनी प्रश्न उठ्नु स्वभाविका नै हो । 


काठमाण्डौ महानगरपालिकाका निर्वतमान मेयर विद्या सुन्दर शाक्य र कीर्तिपुर नगरपालिकाका निर्वतमान मेयर रमेश महर्जनले नेवाः समुदायका लागि गरेका उदाहरणीय कार्यको प्रसंशा समुदायले निरन्तर रुपमा गर्नेछ । यी कामहरु इतिहासमा कायम हुनेछ । निर्वतमान मेयरहरु शाक्य र महर्जनका कामलाई अव नगरपालिकामा आउने नेतृत्वले निरन्तरता दिनुका साथै अझ थप समुदायका लागि काम गर्नु जरुरी छ । 

कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक संयुक्तांक ५४३ मिति २०७९ बैशाख १४ गते प्रकाशित


Monday, April 11, 2022

तारिफ भित्रको संगीतकला —अञ्जना शाक्य, कालिमाटी, काठमाडौं

 तारिफ भित्रको संगीतकला —अञ्जना शाक्य, कालिमाटी, काठमाडौं

गायीका अञ्जना शाक्य




हौसलाले कलाकर्मीलाई गणतब्य मार्गसम्म पु¥याउँछ यहि यथार्थ बाक्य हो । उदियमान गायीका अञ्जना शाक्यसंगको छोटो संवाद —प्रतोता पवन जोशी

१.के गर्दै हुनुहुन्छ ?

—विशुद्ध नेपालभाषाको गायन प्रतियोगीता नेवाः आइडलमा प्रतियोगीको रुपमा उभिने अवसर पायो, अडिसन राउण्ड पार गरी ट्रायक राउण्डमा प्रवेश भएकी छु त्यसैको निम्ति रियाजमा ब्यष्ट छु ।

२.गायन प्रतियोगितालाई कतिको विश्वास गर्नु हुन्छ ?

—विश्वासले नै संसार अडेको हुन्छ । वास्तवमा भन्नु पर्दा प्रतिभावान व्यक्ति छनोट गर्ने कर्म निर्णायकको हो । संगीतकला क्षेत्रका दिग्गज निर्णायकहरु हुनुहुन्छ, सही छनोटमा पुर्ण विस्वष्ट छु । हेर्दै जाउँ मेरो क्षमताले कहाँसम्म पु¥याउँछ ।

३.तपाईं गायन कला क्षेत्रमा लाग्नु भयो ?

—कहिं कतै मेरो पनि गुनगुनाउने बानी छ । सबैले मेरो स्वर राम्रो छ भनेर तारीफ गर्नुहुन्छ, त्यही हौसलालाई शिरोपर गरी संगीतकला अंगालेको थिएँ ।

४.संगीप्तकला क्षेत्रमा लागेर के पाउनु भयो ?

—सानै देखिको मनोकांक्षा पुरा हुने अवसर तिर लम्कने मौका पायो । डिग्गज र अग्रज कलाकर्मीहरुको प्रेरणाले गाउने अवसर मिल्यो । अहिले म सुवासित ज्ञानमाला भजनमा आवद्ध छु । दैनिक भजन गाउंछु, वरिष्ठ भजन गायीका रमना श्रेष्ठ दिदी उक्त भजनको संरक्षक हुनुहुन्छ । वहांसंगै २ वटा भजन गीत रेकर्ड गर्ने सुअवसर प्राप्त भयो, मेरो सपना साकार भयो ।

५.तपाईं आधुनिक गीत गाउनु हुन्न ?

—मैले समुह गीत ५ वटा र युगल २ वटा गीत रेकर्ड गरी सकेकी छु ।

६.गायक गायीकाहरु डबलीमा गाउन हुरुक्क किन होला ?

—श्रोताहरुको अगाडी प्रत्यक्ष प्रतिभा प्रस्तुत गर्नु पुर्ण मौका पनि हो, प्राय कलाकारहरु त्यो अवसर गुमाउन चाहँदैन । त्यसैले गायक गायीकाहरु खुसिले स्टेजमा प्रतिभा प्रस्तुत गरिन्छन ।

७.कसको प्रेरणाले तपाईं संगीतकला क्षेत्रमा आवद्ध हुनु भयो ?

—हुनत मेरो परिवारको प्रेरणाले संगीतकला क्षेत्रमा आवद्ध हुन पुगें, संगीत गुरु मथुरा महर्जन, भजन गुरु गायीका रमना श्रेष्ठ र नोटमा जितेन्द्र धर गुरुले सिकाउनु भएको थियो, वहांहरुको संगीत शिक्षाले आज म गायीका हुन सफल भएकी छु ।

८.म्युजिक भिडियो किन निर्माण गरिन्छ ?

—वर्तमान समयको माग हो । आफ्नो प्रतिभा दर्शकसम्म पु¥याउन म्युजिक भिडियो निर्माण ग¥यो ।

९.पैसो खर्च गर्न सके गायक गायीका बन्न सकिन्छ रे हो ?

—गीत प्रतिभाले गाउंछ पैसाले होइन, त्यसैले संगीत ज्ञान हासिल गर्नु पर्छ अनि मात्र गायक गायीका हुन्छ ।

१०.अन्तमा ?

—जसरी गीत गाउंदा मन आनन्द हुन्छ, त्यसरीनै आज कीर्तिपुर सन्देश साप्ताहिक पत्रिका मार्फत मनका कुरा पोखाउन पाउंदा धेरै खुसि लागेको छ । साप्ताहिक परिवार प्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु ।